Psychogeografie
Dwaalkunst

Lijkt Portland niet op Tilburg? Hoe reageer je als opeens een pijl uit Google Maps op straat tegenkomt? Kan een breiwerk op een stedelijke omgeving reageren? Dat zijn de vragen binnen Psychogeografie.

De deelnemers aan het project zijn Knitta, Toine Horvers, Jacqueline Steck, Khris Soden en Aram Bartholl. Zij kenden elkaar nog niet, maar zijn verrast van elkaars insteek. Een week werken zij in Tilburg, binnen de context van ZXZW. Coproducenten van onderdelen van dit project zijn Textielmuseum en Time Based Arts Festival in Portland, Oregon.

Psychogeografie is het onderzoek van het dagelijkse leven in de stad door middel van artistieke, technologische en sociale ingrepen. Het werk wordt gemaakt door kunstenaars, geeks of activisten die de omgeving onderzoeken. Thema’s zijn de relatie tussen publieke en private ruimte, de invloed van nieuwe digitale technologie als Google maps en Flickr op ons kijken, en het modificeren van een stedelijke omgeving in een tijdperk van schreeuwende billboards en angelloze graffiti. De tactiek is de ingreep. Het resultaat is een mash up van bestaande en nieuwe media als fotografie, breien, de stadswandeling en het landschap.

Binnen psychogeografie worden kunstenaars die de methodes van de psychogeografie hanteren bij elkaar gebracht. Dit is het eerste overzicht van dit soort werk in Nederland. Alles speelt zich af in de open ruimte. Bij veel projecten wordt de bezoeker betrokken. Zo geeft Knitta workshops voor lokale breiclubs, kan het publiek bij Tiny Accidents zelf ongelukken uploaden en geeft Khris Soden een rondleiding gegeven over de overeenkomsten tussen Tilburg en Portland, waarna hij de bewoners uit beide steden koppelt.

De psychogeografische beweging heeft haar wortels in kunststromingen uit de vorige eeuw, zoals het lettrisme en het situationisme. Er zijn sporen van terug te vinden in performance art en in literatuur. De term werd als eerste door Guy Debord gebruikt in 1955. Hij noemde het “de studie van precieze wetten en specifieke effecten van de geografische omgeving, bewust of onbewust georganiseerd op de emotie en het gedrag van individuen.