Bij dezen ontvangt u het conceptplan plus begroting voor Wardruna in de Bockenreyder, een programma gericht op het onder de aandacht brengen van de mythe van de bokkenrijders bij verschillende doelgroepen. Daarnaast is het een onderzoek naar postmoderne legendevorming via web 2.0 media als Twitter, Flickr, Google Maps.
De Noorse band Wardruna, opgericht om de fascinatie van de leden voor mysterie, magie en het occulte een creatieve uitwerking te geven, zal zich tijdens ZXZW Festival 2009 laten inspireren door de mythe van de bokkenrijders en de omgeving van Landgoed de Utrecht. De uitwerking hiervan, een optreden van deze band in de open lucht, zal te zien zijn op dit landgoed waar tevens Café / Herberg "in den Bockenreyder" gevestigd is. Dit optreden zal vergezeld worden met een lezing over de mythe en zal plaatsvinden op 19 september tijdens ZXZW.
ZXZW is een community op het gebied van independent culture. Van 13 tot en met 20 september 2009 presenteert ZXZW in totaal meer dan 200 (inter)nationale kunstenaars, verspreid over meer dan 25 podia in de Tilburgse binnenstad. We rekenen op een totaal van 37.000 bezoekers. Een uitgebreide omschrijving kunt u vinden in de bijlage.
Deze aanvraag en de ontwikkeling ervan is tevens te vinden op ons Social Festival Model; zxzw.wetpaint.com. Hier vindt u ook meer achtergrond over het festival.
Wij vragen u om een bijdrage van € 10.000,- om het project Wardruna in de Bockenreyder uit te voeren volgens de opzet genoemd in deze aanvraag. Mocht u vragen hebben, dan zullen we daar graag op ingaan. We hopen op een positieve ontvangst van dit voorstel.
Met vriendelijke groet,
Joost Heijthuijsen Namens ZXZW
ZXZW Festival ZXZW is een community op het gebied van independent culture. Het brengt kleinschalige cultuur op een grootschalige manier. Door het brengen van een grote hoeveelheid artiesten die normaal een klein publiek bereiken, wordt een groot publiek bereikt voor de gehele programmering van het festival. Voor dit zogenaamde Long Tail effect is het volume essentieel; het maakt dat verschillende (niche)doelgroepen in contact komen met elkaar, elkaar ontmoeten en denkbeelden en ervaringen uitwisselen. ZXZW brengt verschillende kunstdisciplines: beeldende kunst, muziek, dans en film. Hiermee trekt het bezoekers uit zowel hedendaagse dans als black metal, zowel uit de jazz als uit de beeldende kunst.
Om van de veelvoud aan programmering een samenhangend geheel te maken, is gekozen om een twaalftal thema's centraal te stellen op ZXZW Festival 2009. Hierbinnen worden artiesten geprogrammeerd en wordt werk tentoongesteld. Deze thema's vindt u in de bijlagen. Daar is tevens een uitgebreidere beschrijving van het festival en onze marketingaanpak te vinden. Ons plan wordt continu aangescherpt via open source. Hiermee loopt ZXZW voorop binnen internationale ontwikkelingen. Dit proces is te volgen via de site zxzw.wetpaint.com. Daar kunt u doorklikken naar relevante informatie en terugvinden wie meeschrijven. Wij ontwikkelen ons beleid in samenwerking met buitenlandse culturele en marketingorganisaties. Daarom is ons beleidsplan in het Engels geschreven. Hopelijk is dit geen probleem voor u.
De Bokkenrijders Volgens de overlevering waren de bokkenrijders een bende rovers die in de 18e eeuw de Landen van Overmaas evenals de regio rond Luik, de gebieden vlak over de Duitse grens en de Kempen onveilig maakten. De strooptochten waren over het algemeen gericht tegen boerderijen en pastorieën.
Het verhaal gaat dat de rovers een pact met de duivel hadden gesloten en zich 's nachts op bokken voortbewogen. Zo vertelde een verdachte over de eedaflegging: "dat hij de eed heeft gedaan in het boske achter Wolfhagen, toen aldaer een keertse in een dode hand staande werd aangestoken en op een neusdoek op de grond gezet, en daar naast een dooske waarin een grote en een kleine geconsacreerde hostie, dat hij gedetineerde moest beloven van geen kameraden te beklappen waar het ook zo dat zij zouden gevangen worden en door de tortuur daartoe gedwongen, ten dien einde God afzwerende en de Duivel toe, toen opstekende de twee voorste vingeren en de duim van de rechterhand en zo zij zouden gevangen worden en door de tortuur moesten bekennen en ter dood werden gebracht dat zij alsdan alles zouden herroepen." Later hebben de Bokkenrijders door allerlei verhalen en de mystiek om de bende een Robin Hood-achtige status gekregen.
In de Bockenreyder op Landgoed de Utrecht
Dit stukje geschiedenis is onlosmakelijk verbonden met Landgoed de Utrecht, een 2700 hectare groot landgoed ten zuiden van het dorpje Esbeek in de gemeente Hilvarenbeek. Op dit landgoed is Café / Herberg "in den Bockenreyder", vernoemd naar de legende van de Bokkenrijders; volgens de overlevering hebben de bokkenrijders rondgedwaald op het landgoed waar dit café gevestigd is. Zoals gezegd wordt: "Wie Landgoed de Utrecht zegt, zegt vaak in één adem ook de Bockenreyder". In den Bockenreyder is een rustieke boerderij met een gemoedelijke uitstraling. Er kan gegeten en gedronken worden, en de bezoeker kan de omgeving verkennen per fiets, paard of middels een wandeling.
Deze historie benadrukt ZXZW tijdens haar festival, omdat een deel van de doelgroep van het festival geïnteresseerd is in de mythe. Het hierna genoemde project biedt tevens de mogelijkheid om verschillende doelgroepen met elkaar in contact te laten komen.
Wardruna in de Bockenreyder De opzet van dit project is gebaseerd op een optreden van het Noorse collectief Wardruna in de Bockenreyder. Wardruna bestaat uit verschillende muzikanten die naam hebben gemaakt in verschillende Scandinavische (metal)bands. In deze samenstelling treedt de band echter bijna nooit op. Wardruna maakt gebruik van een instrumentatie die eerdergenoemde bands nooit zouden toelaten. Dit zijn voornamelijk natuurlijke instrumenten, bijvoorbeeld gemaakt van dierenhuiden en onbewerkt hout. Denk hierbij aan drums van huiden van herten, mondharp, benen fluiten, geiten- en koeienhoorns. Ook maakt de band gebruik van puur natuurlijke objecten zoals steen, water en vuur om muziek te produceren. Deze instrumenten worden tegenwoordig zelden meer gebruikt. Dit levert een visuele muzieksoort op die zich het best laat beschrijven als een ongewone mix van folk, wereldmuziek en ambient (een stijl meer gericht op soundscapes en sfeer dan op liedjes en composities).
ZXZW kiest specifiek voor een optreden van Wardruna in de Bockenreyder vanwege de thematische overlap tussen de band en locatie. Door deze overlap vormt Wardruna naar onze mening een zeer geschikte mogelijkheid om nieuw leven te blazen in de historie van deze omgeving. Een verrassende combinatie, die kan zorgen voor zowel visuele als muzikale opleving van dit verleden. Wardruna laat zich normaliter inspireren door Noorse wijsheid, spiritualiteit en natuur. Qua thematiek vertoont de band enige overeenkomsten met de mythe van de bokkenrijders: Wardruna werd opgericht om de fascinatie van de leden voor mysterie, magie en het occulte een creatieve uitwerking te geven. Tijdens ZXZW brengen we de mythe van de bokkenrijders middels een optreden van Wardruna en een lezing (hieronder verder uitgewerkt) onder de aandacht krijgen van de bezoekers van het festival en de lokale bevolking. Dit betekent dat Wardruna buiten bij Café / Herberg "in den Bockenreyder" in het festivalweekend een optreden geeft. Hiervoor zal tevens een tribune gebouwd worden vanaf waar het optreden bekeken kan worden. De bandleden zullen drie dagen voor dit optreden aanwezig zijn op de locatie om dit optreden voor te bereiden. Deze tijd is gereserveerd voor de bandleden om te acclimatiseren, om de omgeving op te nemen en hier inspiratie uit te putten en om het optreden voor te bereiden / te repeteren. In plaats van het putten van inspiratie uit het Noorse, zal de band zich dit keer laten inspireren door de omgeving van Landgoed de Utrecht en door de mythe van de bokkenrijders. Deze inspiratie zal zich vertalen naar het visuele en muzikale optreden in de open lucht.
Wardruna in de Bockenreyder is een onderzoek naar de relatie en verschillen tussen geschiedenis, streek en rituelen. Het laat de formatie Wardruna vanuit een Noorse-paganistisch perspectief paralellen trekken tussen de Noorse en Brabantse volkscultuur van nachtdieven en knevelaars.Tevens legt het een relatie tussen het stadsfestival Tilburg en de rurale periferie.
Kvitrafn (Einar Selvik), oprichter van Wardruna
Concreet zal dit programma er als volgt uitzien: Bezoekers voor het optreden van Wardruna worden aan het begin van de avond met bussen vanuit het centrum van Tilburg naar Landgoed de Utrecht gebracht. Natuurlijk is eigen vervoer naar deze locatie ook mogelijk. Dit festivalonderdeel is te bezoeken met een ZXZW dagkaart (€ 15,- voor de dagen in het weekend). Aangekomen bij In de Bockenreyder, kunnen bezoekers een kelkje bier drinken en eventueel een hapje eten.
Voorafgaand aan het optreden zal een lezing plaatsvinden over de legende van de bokkenrijders. Deze zal gegeven worden door Gerard Rooijakkers. Gerard Rooijakkers (1962) is bijzonder hoogleraar Nederlandse Etnologie en werkzaam bij het Meertens Instituut in Amsterdam. Hij studeerde geschiedenis aan de Katholieke Universiteit Nijmegen en volkskunde aan de Westfälische Wilhelmsuniversität te Münster (D.). Hij promoveerde in 1994 op een onderzoek naar historische volkscultuur in Noord-Brabant Hij publiceerde voorts over religieuze volkscultuur, visuele cultuur, feest en ritueel, volksrechtspleging, materiële cultuur en museologie. Deze lezing zal in het Engels zijn om dit programma ook toegankelijk te maken voor buitenlandse bezoekers van het festival (in 2008 trok ZXZW percentage van 29% aan buitenlandse bezoekers).
Als de schemering begint te vallen, worden bezoekers meegenomen naar buiten om plaats te nemen op de tribune. Op afstand van de tribune en het podium worden fakkels geplaatst om de juiste sfeer te creëren. Langzaamaan valt de duisternis over de locatie, en zal de beleving van deze performance toenemen. Na afloop van dit optreden hebben bezoekers de kans om nog een biertje te drinken bij de Bockenreyder, waarna ze met de bus wederom terug gebracht worden naar het centrum van Tilburg, waar de festiviteiten doorgaan.
Doelgroepen Voor dit programma zijn drie concrete doelgroepen te benoemen:
• Allereerst is er de bezoeker die bekend is met de muzikanten, en de bands waar deze nog meer in spelen. Dit is de vaste bezoeker van het ZXZW festival is liefhebber van hedendaagse kunst en avant-garde en heeft een grote interesse in performance kunst, en muziekstijlen als noise en black metal. Een persoon die de Metropolis M, Groene Amsterdammer, De Witte Raaf en de kunstbijlage van NRC leest. Vooral door mond-tot-mondreclame binnen de community neemt deze persoon kennis van het festival, en wordt op deze manier overgehaald tot bezoek. Een voordeel van deze persoon is dat deze vaak zelf op zoek gaat naar nieuws rondom zijn of haar interesseveld, en hierdoor relatief makkelijk te bereiken is.
• Ten tweede is er de liefhebber van (moderne) folkmuziek. Dit is een specifieke niche die ZXZW Festival met een deel van haar programmering aan het festival wil binden. Een positief kenmerk van deze niche is dat er voor speciale evenementen als deze vaak veel mond-tot-mond reclame plaatsvindt. Deze doelgroep bevindt zich voornamelijk is Nederland, België en Duitsland. Media die binnen deze doelgroep gelezen worden zijn digitaal: gothtronic.com, Achtung!, gothic-nederland.nl, Heathen Harvest en analoog: Sonic Seducer en Orkus. Deze persoon bezoekt festivals als International Gipsy Festival, Folkfestival Dranouter in België. Voor ZXZW is dit een relatief nieuwe doelgroep. Door dit programma heeft het festival de kans om deze doelgroep langdurig aan zich te binden.
• Als laatste is de lokale bevolking een doelgroep van dit programma. Dit is de persoon woonachtig in de omgeving van Landgoed de Utrecht, met een bovengemiddelde interesse in deze omgeving en de historie hiervan. Deze persoon is over het algemeen sociaal actief in de omgeving, en staat in contact met andere personen uit de omgeving. Het is een persoon die voornamelijk deelneemt aan laagdrempelige, informele culturele activiteiten, waar contact met andere deelnemers mogelijk is. Voor deze doelgroep moet dit programma zijn laagdrempelige karakter behoudt. Voor ZXZW is dit een doelgroep die het festival voorgaande jaren in mindere mate heeft aangesproken. Deze personen kunnen bereikt worden via lokale huis-aan-huisbladen.
Uit bovenstaande zal blijken dat het programma 'Wardruna in de Bockenreyder' de kans heeft om doelgroepen van verschillende achtergrond aan te spreken en bij elkaar te brengen.
Marketing In het beleidsplan van ZXZW Festival, toegevoegd aan deze aanvraag, vindt u de algemene marketing van het festival. Deze is natuurlijk ook van toepassing op dit festivalonderdeel. ZXZW is een community op het gebied van independent culture. Dit betekent dat het in haar bestaande netwerk veel contacten heeft binnen nichedoelgroepen die zich aangesproken voelen door dit programma. Het Unique Selling Point van ZXZW is dat het direct contact heeft met deze personen via verschillende digitale sociale media zoals het eigen blog van de organisatie (www.zxzwblog.com, wekelijks meer dan 3000 bezoekers), via Twitter, Last.fm, Get Satisfaction en Facebook. Dit betekent dat er makkelijk mond-tot-mond reclame plaats vindt voor evenementen, en dat hier promotie voor wordt gemaakt op nichemedia als blogs, fanzines, fora en profielen van sociale netwerken.
Specifieke overige marketing voor dit programma is verder:
• Samenwerken met Petting Zoo Propaganda. Het Eindhovense Petting Zoo is een organisatie specifiek voor muziekpromotie in de niche. Petting Zoo maakt vaak promotie voor de releases van het label Indie Recordings, waar Wardruna haar albums op uitbrengt. ZXZW wil deze speler dit keer inzetten om promotie te maken voor de live performance. We kiezen hiervoor omdat Petting Zoo een duidelijke achterban heeft van fans van Wardruna en gelijkgestemde bands. Het biedt de mogelijkheid om de eerste twee hierboven genoemde doelgroepen direct te bereiken, middels een bekende speler met veel goodwill bij deze doelgroepen.
• Mediapartnerschap met Gothtronic.com. Gothtronic maakt middels een webzine promotie voor 'dark music' in een wijd spectrum binnen de underground; van donkere electronica tot indie en (black) metal. Gothtronic focust vooral op de connectie van de wave-electro-goth-industrial scene. Vanwege de mogelijkheid van Gothtronic om een specifieke nichedoelgroep te bereiken, namelijk de liefhebber van (moderne) folkmuziek, start ZXZW voor dit programma een mediapartnerschap met dit webzine. Door free publicity (onder andere middels een vooraankondiging van het programma, een vermelding in de agenda en de nieuwsbrief van de site) wordt dit festivalonderdeel bekend gemaakt bij deze doelgroep.
• Advertenties via huis-aan-huisbladen. Dit laatste onderdeel is er op gericht om vooral de lokale bevolking aan te trekken voor dit programma. Belangrijk is hierbij om het laagdrempelige karakter van dit evenement te benadrukken.
Documentatie Deze performance heeft een duidelijke meerwaarde ten opzichte van veel andere optredens. De opzet, een mythe en de omgeving die zich laten vertalen naar een visuele performance, is uniek en komt nergens anders aan bod. Met deze reden kiest ZXZW ervoor om dit gehele optreden op hoogwaardige kwaliteit op te nemen. Het moment wordt op video vastgelegd, waardoor het ook later teruggezocht kan worden. Dit biedt tevens de mogelijkheid om met deze performance een groter publiek te bereiken. Deze beelden worden door 3voor12 opgenomen in het webcasting gedeelte op haar site (http://3voor12.vpro.nl/kijkenluister/overzicht/). 3voor12 is de bekendste en meest bezochte muzieksite van Nederland.
Hiernaast worden deze beelden aangeboden aan de artiest en het label Indie Recordings. Indie Recordings is een vooraanstaand Noors label dat hoogwaardige kwaliteit muziek brengt van obscure artiesten. Dit materiaal kan interessant zijn voor een officiële release, omdat de band bijna nooit optreedt en omdat deze performance de band laat zien in zijn natuurlijke omgeving.
Binnen ZXZW is de communicatie tevens documentatie. De mythe van de bokkenrijders, de naam zegt het al, was een product van de orale traditie. Een voorbeeld hiervan is de de verklaring over de eedaflegging in het begin van deze aanvraag. De documentatie van dit project is ook een onderzoek naar hoe de vroegere dorpspomp zich verhoudt tot de word of mouth van web 2.0. Tijdens het festival stimuleert ZXZW haar bezoekers om via moderne media als blogs, Twitter en Flickr (die via mobiele telefoons gekoppeld zijn met het navigatiesysteem GPS) te communiceren met elkaar en te reflecteren over het programma. Via deze media worden de reacties op het optreden getagd en gekoppeld aan de locatie. Op dit moment zijn er nog geen foto's van de streek via Google Maps te vinden.Voorafgaan aan het optreden worden oude beelden van de bokkenrijders gekoppeld aan de locatie op GoogleMaps.Met de communicatie die tijdens dit programma plaats vindt via mobiele apparatuur, kan deze omgeving echter wel ingevuld worden met andere informatie. Een voorbeeld hiervan is dat foto's die op dat moment gemaakt worden via Twitter en GPS gekoppeld worden aan Google Maps, en dat berichten over het optreden via GPS gekoppeld worden aan de omgeving Esbeek. Via Twitter is deze omgeving op te zoeken (via http://search.twitter.com/advanced). Voorafgaand aan het optreden worden tevens oude beelden van de bokkenrijders gekoppeld aan de locatie op Google Maps.Op dit moment is er slechts een persoon mobiel actief via sociale media. Tijdens het programma rond Warduna in de Bockenreyder zal dit aantal flink toenemen. Hiermee wordt de oral history, namelijk de communicatie over en reflectie op het programma en de bokkenrijders, gekoppeld met de oral history van het web 2.0. Dit levert een mash-up van verleden en toekomst op.