1) Algemeen a) Beschrijf uw festival en hoe uw festival zich onderscheidt. De Amerikaanse componist Rhys Chatham bracht zijn stuk G3 op ZXZW 2007 met lokale muzikanten
ZXZW is een community op het gebied van independent culture. In een week tijd brengt het meer dan 200 artiesten voor bezoekers en pers uit heel Europa. Onderscheidende kenmerken van het festival zijn:
Op inhoudelijk gebied:
· ZXZW programmeert artiesten die anders binnen Nederland onopgemerkt blijven
· ZXZW is een kunstenbreed festival met muziek als basis.
· ZXZW is een festival georganiseerd door kunstenaars
Op marketing gebied:
· Door gebruik te maken van het long tail effect en van uitgekiende marketing spelen artiesten, die normaal maar enkele bezoekers trekken voor volle zalen
· ZXZW heeft een bewezen scharnierfunctie tussen underground en “upperground”
Dit alles gebeurt door een nauwe samenwerking met een veelheid aan podia, opleidingen, media-partners, namelijk:
Culturele instellingen:

• Podiumkunsten: O13 (Grote Zaal, Kleine Zaal, Batcave), Zaal 16, De NWE Vorst (2 zalen), Theaters Tilburg (studiozaal en Filmfoyer), Paradox
• Beeldende kunsten: De Pont, Scryption, Hilvaria Studio’s, Textielmuseum, Het Fundament, Ruimte X, Argument, De Verschijning, Kunstpodium T, NS16
• Overig: Openbare Bibliotheek Tilburg, V39, Hall of Fame

Horeca:

• Cul de Sac, Kafee Het Buitenbeentje, Little Devil, Weemoed, Harmonie, Kraakpand Langestraat, Bowling de Dolfijn, Cafe Extase

Overig:

• Synagoge Joods Liberale Gemeente, Platenwinkel Sounds, T-Podium, burgemeesterskamer, bioscoop Mustsee

Opleidingen:

• Fontys (Conservatorium, Rockacademie, ABV, IEMEZ)

Media-partners:

• Mediapartners internationaal

The Wire (UK), Pitchfork(VS), Rock A Rolla (UK), Terrorizer (UK), De:Bug (DU), Gonzo (Circus) (BE), Noisemag (FR)
Mediapartners nationaal

• Algemeen: 8weekly, Glamcult, NRC Next, Stadsnieuws, Brabants Dagblad
• Muziek: musicfrom.nl, VPRO 3voor12, De Concertzender, Kindamuzik

Mediapartners digitaal

• Myspace, Last.fm, Fontys Campus Radio

Productiehuizen/ festivals:

• Muzieklab Brabant, November Music, Station Zuid.

b) Geef een beschrijving van uw artistieke visie. “ZXZW ALS URBANE CULTURELE SPEELPLAATS”
-Oor-
ZXZW is een kunstenaarsfestival op het gebied van independent culture. Muziek speelt hier vaak een centrale rol, maar de houding waaiert ook uit naar andere disciplines als theater, dans, film en beeldende kunst. Hierbinnen brengt ZXZW ontwikkeling door ontmoeting.

Independent culture is een artistieke en economische werkhouding die terug te vinden is binnen alle genres of disciplines. Die houding is te definiëren met drie begrippen: vrijheid, gelijkheid en broederschap.

· Vrijheid is de autonome werkhouding en artistieke vrijheid.
· Gelijkheid Tussen kunstenaars onderling en tussen kunstenaars en publiek heerst een participerende houding: een voorbeeld hiervan is de kunstenaar die via Myspace direct contact heeft met zijn publiek, of zonder tussenkomst van een galerie zijn werk verkoopt.
· Broederschap: Kunstenaars creëren hun eigen circuit: ze geven muziek uit op elkaars label, spelen bij de opening van de tentoonstelling of zijn vormgever van het affiche van een bevriend theatermaker. Met elkaar bouwen ze aan een circuit waarbij sociaal kapitaal minstens zo belangrijk is als economisch kapitaal. Deze instelling heet ook wel Do It Yourself.

Wie
ZXZW brengt een mix van lokale, nationale en internationale kunstenaars. Zij zitten in verschillende ontwikkelingsfasen, maar hebben gemeen dat ze een impact hebben op de independent culture. Of als inspirator, of als initiator. ZXZW signaleert, manifesteert en produceert.
Ontwikkeling is een centraal kenmerk van independent culture. Daarom gaat ZXZW niet uit van genres of disciplines, maar van een veranderende functie in een veranderend landschap. Daarbij zijn positie, houding en verandering de uitgangspunten.
Positie
De independent culture die ZXZW brengt, vormt een culturele voorhoede. Hier wordt een nieuwe taal van een nieuwe generatie ontwikkeld in muziek, beeld en beweging.

• Houding
  Aangewakkerd door digitale communicatiemiddelen en goedkope transportmogelijkheden ontstaat een nieuwe kunstpraktijk: kunstenaars stellen zich onafhankelijk op qua productie en distributie, artistieke en economische zelfbeschikking staan weer centraal. Hierdoor denken kunstenaars buiten traditionele productiestructuren zoals podia en media: muzikanten zijn hun eigen boeker en platenlabel en beeldend kunstenaars werken buiten het circuit van galerieën. Hierdoor ontstaat een nieuw circuit met een nieuwe esthetiek. ZXZW komt hieruit voort.

· Verandering
ZXZW laat zich leiden door internationale ontwikkelingen binnen independent culture. Het is er voor ontwikkelingen van onderuit en verandert met de tijd. Daarom is interdisciplinariteit realiteit voor ZXZW: de geprogrammeerde kunstenaars werken vaak in meerdere disciplines en wisselen daarbinnen van rol. Soms zijn ze ontwerper, soms muzikant. Soms zijn ze danser, soms curator. Soms zijn ze labelbaas. Soms zijn ze alles in één. Een voorbeeld hiervan is de Duitse kunstenaar Carsten Nicolai, tevens labelbaas van Raster Noton. Hij treedt zowel op binnen een muzikale context als binnen een museale context.
c) Betrek conclusies uit laatste evaluatie van festival
“ZXZW is heel snel groot geworden”
De Volkskrant
In 2007 bereikte ZXZW met minimale middelen een maximaal effect. Voor de continuïteit van het festival is een professionalisering noodzakelijk. In 2007 ontving ZXZW geen ondersteuning van FPPM. Het fonds miste de artistieke signatuur en vond dat de marketingstrategie onvoldoende tot uitdrukking kwam. Hopelijk heeft de commissie naar aanleiding van de resultaten uit 2007 wel voldoende vertrouwen gekregen in ZXZW. 2) programmering a) Wat is de totale (voorlopige) programmering?
“Wat Black Metal met Free Jazz te maken heeft”
NRC Next
ZXZW hanteert binnen haar programmering heldere concepten, die de hoeveelheid aan programma binnen duidelijke lijnen communiceren. Voor 2008 zijn dit:


Binnen muziek

• Weekendprogramma
  Van vrijdagavond tot zondagavond, met meer dan 150 optredens, verspreid over 20 locaties. Reed bevestigde artiesten zijn, Bram Stadhouders / Onno Govaert, De Haan/Spruit, , F.M.G., Talibam!, Gastón Arévalo, Hey Colossus, Incite, Ladyscraper, Night Wounds, Penguins Know Why, Pulling Teeth, Radio Eris, Tep, The Black Napkins, Throats en Z'EV.
• The Shape of Breakcore to come
  Breakcore is een bastaardvorm van drum ‘n’ bass, dancehall, gabber, metal en electro en een van de meest opwindende genres van het moment. Dit programma toont ontwikkelingen binnen het genre. Met o.a. $peedranch, Chris Moss Acid, Dj Floorclearer, Computer Truck en Fractional.

• Kraaklink
  Kraaklink is een actuele invulling van het begrip kamermuziek. Binnen de serie brengen ZXZW en De Link hedendaagse gecomponeerde muziek in een kraakpand. Jonge muzikanten van maximaal 35 jaar oud voeren werk uit van jonge componisten niet ouder dan 40 jaar. Hiermee creëert het een nieuwe plek en een nieuw publiek voor nieuwe muziek. Met Erik Bosgraaf & Izhar Elias, Nina van Helvert, Thomas Moore, Yuaf, Stephanie Pan.
  i.s.m. De Link, podium voor hedendaagse muziek, Kraakpand aan de Langestraat.
• De Lintfabriek in 013
  De Lintfabriek was een undergroundclub in het Belgische Kontich. Verschillende bands speelde legendarische shows, er werden platen en CD’s opgenomen en ruige verhalen werden over de hele wereld verteld. In 2007 werd de club door de gemeente gesloten. ZXZW verleent vijf dagen asiel aan De Lintfabriek, die haar hele netwerk inzet voor publiciteit en programmering.
  i.s.m. 013, De Lintfabriek

Binnen theater/ dans/ performance:

• Ruimte die gevuld kan worden
  Theater/ dans waar de bastaardvorm het uitgangspunt is van het werk. Individuele makers laten de diversiteit van de independent dans- en theaterwereld zien. Vaak zoeken zij raakvlakken met andere disciplines als muziek en performancekunst. Met voorstellingen van Game over, Vloeistof, Moa Hanssen en Mirjam Klebel, Sonia Si Ahmed, Eva Meyer Keller en Willi Dorner.
  i.s.m. Station Zuid, De NWE Vorst, Fontys Dansacademie

Binnen beeldende kunst/ vormgeving:

• Flatstock
  Poster art is een kunstvorm die de grens van het medium poster opzoekt, altijd balanceert tussen toegepaste en autonome kunst. In de VS heeft de emancipatie van de poster als kunstvorm al plaats gevonden, in Europa is het nog volop in ontwikkeling. Op Flatstock ontmoeten posterontwerpers uit de VS en Europa elkaar. De presentatievorm past uitstekend bij het geëxposeerde werk: gedeeltelijk expositie, gedeeltelijk markt.
  i.s.m. American Poster Institute, Reeperbahn Festival, SXSW

· Psychogeografie
Psychogeografie is het onderzoek van het dagelijkse leven in de stad door middel van artistieke, technologische en sociale ingrepen. Het werk wordt gemaakt door kunstenaars, geeks of activisten die de omgeving onderzoeken en is een mengvorm van performancekunst en beeldende kunst. Met: Knitta, Toine Horvers, Jacqueline Steck, Khris Soden.
i.s.m. Time Based Arts Festival in Portland, Oregon en Textielmuseum.
Binnen meerdere disciplines:

• Sun Ra Arkestra
  Sun Ra was een van de belangrijkste vernieuwers binnen de jazz. Dit is de eerste keer dat het volledige werk van Sun Ra in haar hele verband wordt getoond. Een week musiceert het Sun Ra Arkestra in Paradox. Ook spelen zij met artiesten als Thurston Moore, Rik van Iersel en en Cor Fühler, die door het Arkestra geïnspireerd zijn. Er zijn master classes voor Fontys-studenten, een lezing door Sun Ra biograaf John F. Szwed en een tentoonstelling van zeldzaam artwork in Scryption.
  i.s.m. Paradox, Muzieklab Brabant, Fontys Conservatorium, Studium Generale, Corbett vs. Dempsey Gallery.
• Focus points
  Kunstenaars uit de independent culture worden gevraagd een weekprogramma te cureren in kunstenaarsinitiatieven. Hiermee koppelt ZXZW Tilburgse organisaties aan gelijkwaardige (inter)nationale geesten. Voorbeelden in 2007 waren Helbaard in Ruimte X en The Haters in Argument.
  i.s.m. De Verschijning, Ruimte X, Argument
• CINEMA AURICULAR: CINEMA OF THE EAR
  Programma over de relatie tussen film, muziek en beeldende kunst, samengesteld door de Londense curator Mark Webber.
  i.s.m. Filmfoyer Tilburg, De Pont, Fontys Academie ABV.

· Svart Kunstykke (Black Art / Zwarte Kunst)
Een verzameling beeldend materiaal afkomstig uit een specifieke subcultuur, black metal. Met tentoonstellingen van artwork van o.a. Manuel Tinnemans en Steven Shearer . Met optredens van o.a. Aguynguerran,Nocturnal Slaughtercult, Throne of Katharsis, Urfaust, Bunkur.
i.s.m. kunstpodium T
b) voor wel specifiek programma-onderdeel vraagt u subsidie aan?
Deze aanvraag heeft qua programma betrekking op:

• Kwaliteitsimpuls en kwantitatieve uitbreiding van het weekprogramma.

o Met “Kraaklink”
o Met “The shape of breakcore to come”
o Met “De Lintfabriek in 013”

• Kwaliteitsimpuls en kwantitatieve uitbreiding dans- en theaterprogrammering.

o Met “Ruimte die gevuld kan worden”
c) Geef duidelijk aan waarom dit programma-onderdeel risicovol is.
“Το ZXZW είναι ένα ετήσιο φεστιβάλ που διοργανώνεται τα τελευταία 3 χρόνια στη νοτιο-ολλανδική πόλη Tilburg.”
Uit een recensie van de Griekse webzine Lernaiamera

• De kunstenaars die ZXZW programmeert nemen artistiek risico en de festivalvorm van ZXZW vraagt om organisatorische risico’s.
• De kunstenaars die ZXZW programmeert zijn relatief onbekend.
• Het soort cultuur dat ZXZW brengt is minder toegankelijk voor een groot publiek.
• Het is moeilijk om mensen gedurende de werkweek te interesseren voor een cultuurprogramma op niveau.
• ZXZW richt zich op independent culture. Er worden geen headliners / grote namen geprogrammeerd. Dit zou de balans uit het programma halen en de focus op de relatief onbekende kunstenaars zou verdwijnen.
• Voor het bereiken van een breder publiek voor independent culture is de festivalvorm noodzakelijk. Die vorm heeft consequenties op organisatorisch gebied.

d) hoe draagt dit risicovolle programma-onderdeel bij aan uw artistieke visie en/ of het bereiken van uw marketingdoelstellingen op programmerings- en marketinggebied.

• Een uitbreiding naar dans en theater laat de totale breedte van de independent culture zien.
• Een uitbreiding van het aantal dagen maakt ZXZW aantrekkelijker voor buitenlandse bezoekers.
• Een uitbreiding van het aantal dagen maakt ZXZW zichtbaarder in de stad.

3) Marketing a) wat is de marketingstrategie van uw festival in totaliteit
“ZXZW is je beste vriend”
Kindamuzik
“Dat maakte dat een weekend lang het gezapige provincienest Tilburg overwoekerd werd door muziekvormen die normaal gezien veel kleinschaliger en obscuurder beleefd worden.”
Urbanmag is een Belgisch webzine.
De marketingstrategie is gebaseerd op twee delen: Het bouwen van een community en het long tail effect.
· Een community is een verbinding tussen actoren als opleidingen, kunstenaars, podia, media, bedrijven en prosumers (producerende consumenten) die allemaal, op hun eigen manier en binnen hun eigen context, kennis met elkaar uitwisselen en elkaar diensten bewijzen. Via social knitting, het koppelen van deze verschillende actoren, ontstaat samenwerking: vanuit het sociale netwerk ontwikkelt zich hierdoor een productienetwerk waaraan, op het eerste gezicht totaal verschillende, actoren kennis uitwisselen, diensten bewijzen en uiteindelijk waarde toevoegen. Dit gebeurt zowel op cultureel als op economisch gebied.

• Het Long Tail effect is een begrip dat wordt gebruikt om een grote hoeveelheid aanbod te beschrijven dat slechts een klein publiek of een niche bedient, maar gezamenlijk een groter marktpotentieel heeft dan de marktleider op zich

b) welke marketingactiviteiten hebben betrekking op het aangevraagde programma-onderdeel.
“Eine äußerst juvenile und weltoffene 200.000er-Stadt, in der ich an einem Wochenende mehr Gespräche mit Leuten aus aller Herren Länder geführt habe als in der Heimat auf 10 Parties zusammen.”
Khanatist op een internetforum
Het aangevraagde programma is onderdeel van een marketingactiviteit, het versterkt het Long Tail effect. Het opbouwen van een community is belangrijk om dit aanbod via de juiste kanalen naar de juiste doelgroep te communiceren.
c) op welke doelgroep richt u zich met de aangevraagde programma-onderdelen en de marketing daarvan.
“”Een groep Duitsers had zelfs een tourbus gehaald om naar Tilburg te komen.”
Brabants Dagblad
ZXZW trekt 35% van haar bezoekers uit Tilburg, 35% vanuit de rest van Nederland. 30% van de bezoekers is internationaal. Deze cijfers zijn gebaseerd op de digitale ticketverkoop van 2007. De leeftijd van de bezoeker is tussen de 16 en 40 jaar. Het bezoekersprofiel bestaat uit drie subgroepen:
· De Brabander op zoek naar verrassing.
· De kunstliefhebber die zich in een kring bevindt van Groningen tot het Ruhrgebied tot Parijs tot Londen en bereid is te reizen voor cultuurbeleving.
· De EasyJet generatie, die ver reist voor bijzonder aanbod.

d) beschrijf concreet hoe u deze marketingactiviteiten gaat uitvoeren.
“Artiesten slapen bij een fan thuis, dat verhoogt de sfeer”
De Volkskrant
Elke marketingactiviteit licht een bepaalde facet van het festival uit. Samen wordt het een geheel. Natuurlijk heeft ZXZW een website, blog, Myspace, Last.fm, Flickr, Hyves en Youtube. Natuurlijk verspreidt ZXZW flyers, poster en programmaboekjes. ZXZW betwijfelt echter het nut van deze singuliere uitingen als zij niet gedragen worden vanuit een basis: in psychologische termen brengt het de communicatie van een cognitief naar een affectief niveau en geeft het merklading.
Die lading wordt gegeven door vanuit middelen als Myspace en flyers te werken aan een community. Ieder medium wordt op zijn eigen manier ingezet. Dit gebeurt vanuit de volgende marketinginstrumenten:
Marketing algemeen:

• Mond tot mondreclame

Door zoveel mogelijk mensen bij het festival te betrekken via verschillende middelen en media creëert ZXZW een buzz.
Voorbeelden:
o Target marketing via Hyves. ZXZW heeft hier eind februari 600 1e graads vrienden. Een gerichte advertentie op Hyves bij vrienden van vrienden bereikt 61312 personen potentieel publiek.
o Narrowcasting via Last.fm, iedere gebruiker in Europa die een ZXZW artiest afspeelt krijgt automatisch een advertentie van ZXZW.

• Partners

Elke partner (zowel podia als mediapartners) bereikt haar eigen publieksgroep. ZXZW zorgt voor de synergie.

• Programma als marketing

ZXZW ontwikkelt met succes programma-onderdelen om media-aandacht te halen.
Voorbeelden uit 2007:
o Tilburg Stoepkrijt City, waarbij kunstenaars de openbare ruimte van Tilburg volkrijtten. Dit leverde de voorpagina van Brabants Dagblad op.
o Een tentoonstelling op de burgemeesterskamer, die het beeld van de week opleverde in Nieuwe Revu.

• Biodome

De laatste festivaldag vindt plaats tijdens autoloze zondag. Daarom staat ZXZW in het teken van milieuvriendelijkheid. Bezoekers krijgen korting op treinreizen, in de stad worden Riksja’s ingezet en het festival wordt CO2 neutraal.

• Gedifferentieerd prijsbeleid

Om de voorverkoop te stimuleren hanteert ZXZW een early bird korting.

Marketing digitaal:

• Koppelen media

ZXZW integreert en regisseert digitale middelen als website, blog, Myspace, Flickr, Youtube. Elk medium verwijst naar elkaar en naar de buitenwereld. Deze media versterken elkaar.

• Wikinomics

ZXZW werkt volgens het Wikinomics principe, een manier waarbij consumenten bijdragen aan de ontwikkeling van een bedrijf. Dat doet het door open te staan voor (programma) tips uit de community. Maar nog belangrijker: de community schrijft via het wikipedia-principe ook actief mee aan de bio’s op de website, voert online promotie, flyert etc.. In marketingtermen heet dit dat de consumer een prosumer wordt.

Marketing in stad:

• Inbedding in de stad

ZXZW bindt mensen
o Via de blog doet het door het jaar heen weggeefacties voor ZXZW-achtige concerten.
o Artiesten blijven bij mensen thuis slapen. Deze logeeradressen zijn ambassadeurs voor ZXZW. In 2007 had ZXZW 35 logeeradressen.
o Een veelheid aan workshops, zoals Guerilla Knitting betrekken een breed publiek.

Marketing buitenland:

• Inhuren buitenlandse pr-bureaus

Als Nederlandse organisatie is het moeilijk om grip te krijgen op de buitenlandse media. Daarom wordt in Duitsland, België, Groot Brittannië en Frankrijk gewerkt met bureaus die de digitale en magazine marketing doen.

• Service

ZXZW biedt hotelarrangementen en restaurantarrangementen. Het koppelt bezoekers via de website couchsurfing.com, waar logeerplekken kunnen worden geruild en De Lifterscentrale, waar mensen met elkaar mee kunnen rijden naar het festival.


Bijlage 1: Kwantitatieve gegevens

	2005	2006	2007	2008
aantal dagen	2	2	8	8
aantal artiesten	47	90	196	225
aantal optredens / voorstellingen Tilburg	47	90	197	210
aantal exposities Tilburg	0	0	9	10
aantal nationaliteiten artiesten	9	9	17	19
aantal locaties	7	11	27	30
aantal betalende bezoekers Tilburg	1300	2600	2700	7000
aantal bezoekers gratis voorstellingen Tilb	0	0	16000	25000
aantal eigen producties	0	1	17	17
Aantal activiteiten buiten Tilburg	0	0	7	10
Aantal bezoekers act. Buiten Tilb	0	0	1250	1500
internationale persaandacht (landen)	2	3	10	12
aantal mediapartners	1	2	10	15
aantal medewerkers	4	4	42	60
aantal vrijwilligers	25	35	45	100
aantal partner-organisaties	0	0	31	35
aantal logeeradressen	0	18	30	35
totaal budget (€)	6500	18.613	126.544	477.850
% Nederlandse artiesten	55	55	37	40
% Europese artiesten (excl. Nederland)	43	31	41	35
% artiesten buiten Europa	2	14	21	25

Bijlage 2: bezoekersprofiel Hyves
Leeftijd: 26

Geslacht
70% Man
30% Vrouw

Woonplaats:
23% Tilburg
6% Amsterdam
6% Breda
5% Utrecht
5% Eindhoven
8% Amsterdam
5% Utrecht
4% Groningen
4% Rotterdam
3% Den Haag


Relatie:
47% Relatie
43% Single
10% Getrouwd

Opleiding:
56% Hogeschool
19% Universiteit
19% Onbekend
4% MBO
4% Onbekend