Evaluatie Autovrije Zondag 2008

Op zondag 21 september 2008 vond voor de tweede keer de Autovrije Zondag plaats in Tilburg. Dit
jaar is een groter gebied afgezet dan het voorgaande jaar, namelijk het hele gebied binnen de
ringbanen.
Bij deze vergroting van het gebied past ook een meer uitgebreide evaluatie van de dag. Deze evaluatie
omvat enerzijds een feitelijke, cijfermatige weergave en anderzijds hierop gebaseerde
verbeterpunten, leermomenten en het rendement van de dag.
Op dit moment zijn nog niet alle gegevens voor handen, maar is besloten om met de naderende
begrotingsbehandeling datgene wat al bekend is vast te leggen in deze evaluatie. Raad en college
worden nog voor het eind van dit jaar over de overige ontbrekende gegevens geïnformeerd. Deze
evaluatie heeft niet tot doel om de discussie over wel of geen Autovrije Zondag te voeren, dit is voor
2009 immers een opdracht van de Raad. Deze evaluatie is er wel om de organisatie van de Autovrije
Zondag in 2009 nog beter te laten verlopen.
Deze evaluatie van de Autovrije Zondag vindt plaats op een vijftal onderdelen:
1. Burgercontacten
Voor, tijdens en na de dag.
2. Gemeentelijke maatregelen
Hieronder vallen het Verkeersbesluit, Afsluiting en bebording, Verkeersregelaars, beveiliging
en politie, taxi´s, openbaar vervoer en overige vervoersmiddelen.
3. Evenementen
Belangrijk hierbij zijn beeldvorming (verstevigen de activiteiten de Autovrije Zondag, of
werken ze belemmerend voor elkaars beleving), kwaliteit van de evenementen en organisatie
van de evenementen.
4. Communicatie & media
Ervaringen en overzicht ingezette middelen.
5. Financiën
Is het binnen budget gebleven, is het budget afdoende?
Onder direct betrokken (mede)organisatoren van de Autovrije Zondag is een vragenlijst verspreid en
hebben evaluatiegesprekken plaatsgevonden. Dit zijn de bouwstenen voor deze nota. Daarnaast is er
een onderzoek uitgezet in het burgerpanel, de resultaten hiervan zijn op dit moment nog niet bekend.

1. Burgercontacten
De gemeente heeft voor burgers met vragen of opmerkingen rondom de Autovrije Zondag drie
ingangen (digitaal, telefonisch, schriftelijk). Daarnaast is er een burgerpanelonderzoek uitgevoerd
door de afdeling Onderzoek en informatie (resultaten van dit onderzoek zijn nu nog niet bekend).
1.1. Digitale ingang
Op tilburg.nl en in het burgerloket op tilburg.nl is veel informatie over de Autovrije Zondag
gepubliceerd. Hieronder meer over de bezoekersaantallen:
Informatiepagina op tilburg.nl
Van 01-07-2008 tot en met 31-10-2008 hebben de pagina´s over de Autovrije Zondag 4.100 unieke
bezoekers gehad. De piek lag op de dag zelf: op 21 september is de pagina ruim 1.300 keer bekeken.
Over het algemeen kan gezegd worden dat de pagina´s het meest zijn opgevraagd tussen 18-09 en 22-
09. Zoektermen als autovrij of autoloos staan in de hele periode niet in de top 50 van meest gezochte
termen op de site. Tussen 18-09 en 22-09 werd er 37 keer gezocht op ´autovrije zondag´ en 20 keer
op ´autoloze zondag´.
Burgerloket
In het burgerloket werd in de periode van 15-9-2008 tot 22-9-2008 gezocht op de termen: autovrije
zondag (64), autoloze zondag (51), autovrije (17), autovrij (14) en autoloze (8).
De vraag/antwoorden die met name werden bekeken zijn:
Autovrije zondag 21 september (31), Wat moet ik doen als ik met de auto in het afgesloten gebied
moet zijn op de autovrije zondag? (19), Hoe kom ik de stad in op autovrije zondag? (11), Is het
openbaar vervoer gratis tijdens de autovrije zondag? (9) en Wie mag er wel/niet rijden op autovrije
zondag? (8)
1.2 Telefonische ingang
Een andere manieren waarop burgercontact tot stand is gekomen is via de telefoon. Hiervoor waren
het Centraal Meldpunt en het callcenter ingezet. Zij zouden de meest voorkomende standaard vragen
afhandelen. Afhandeling van meer specialistische vragen gebeurde door de backoffice, bestaande uit
de projectleider en de projectcoördinator. Afspraak was dat de backoffice per mail geïnformeerd
werd, waarna één van beiden weer contact op zou nemen met de vragensteller.
Centraal meldpunt
Het Centraal Meldpunt heeft een 50 tot 100 contacten gehad. Het betrof hiervan nagenoeg evenveel
informatieverzoeken als daadwerkelijke klachten. Er waren geen problemen bij het beantwoorden van
deze verzoeken/klachten of doorverwijzing in het geval van meer specialistische verzoeken. Enige
onduidelijkheid bestond er rondom de uitzonderingscategorieën voor ontheffingen. Veel
voorkomende klachten waren: problemen bij het organiseren van een feest, vervoer van en naar het
werk en het selectief doorlaten van mensen.
Callcenter
Het callcenter heeft meer dan 150 contacten gehad. Hiervan betrof het voor ongeveer 30% procent
informatieverzoeken en ongeveer 70% van de gevallen een klacht. In de opstartfase werden
telefoontjes met vragen die aan de hand van de FAQ-lijst beantwoord konden worden nog vaak
doorgezet naar de specialisten en ontheffingverlening. Later is dit bijgesteld.
Indruk is dat er met name negatief gereageerd werd op de Autovrije Zondag. Er was niet altijd genoeg
informatie aanwezig om deze contacten op juiste wijze af te handelen. Veel voorkomende klachten
waren: slechte communicatie, geen landelijke dekking/initiatief, geen goed idee, veel overlast voor
iets onbelangrijks, slechte bereikbaarheid van evenementen en kerkgenootschappen die klagen over
slechte bereikbaarheid van de kerk. Aparte opmerking moet gemaakt worden dat gesprekken niet
alleen negatief van aard waren, maar in enkele gevallen ook verbaal erg agressief.
gemeente Tilburg

Ontheffingverlening
Hoewel niet bedoeld als officiële ingang kwamen toch veel telefoontjes terecht bij
ontheffingverlening. Het gaat om ongeveer 100 tot 150 verzoeken. Het betrof hiervan nagenoeg
evenveel informatieverzoeken als klachten. Niet iedereen was tevreden met ´nee´ als antwoord en
ook de communicatie rondom uitzonderingen is erg belangrijk gebleken. Veel telefoontjes kwamen via
het callcenter, vaak ook omdat op dat moment zowel de projectleider als de projectcoördinator
afwezig waren. Dit had tot gevolg dat er ook specialistische telefoontjes tussen zaten die hier niet
beantwoord konden worden (zoals over communicatie en politie). Aparte opmerking is dat
ontheffingverlening niet betrokken is bij de voorbereiding, omdat er geen ontheffingen verleend
zouden worden. Toch was dit voor het hoe en wat en vooral ook voor het afhandelen van telefonische
contacten wel handig geweest.
1-3 Schriftelijke reacties
De in totaal 113 schriftelijke reacties zijn afgehandeld door de projectleider en de projectcoördinator.
Het gaat hier in bijna alle gevallen om meer specialistische verzoeken die niet door callcenter of
meldpunt beantwoord konden worden. Van de 113 reacties zijn er 36 informatieve verzoeken en 77
klachten. Het betreft hier vooral klachten over woon-werkverkeer, bezorgdiensten, vakanties,
georganiseerde (familie)feesten, verzorgingstehuizen en minder mobiele mensen. Er zijn ook klachten
bij over het asociale wegverkeer binnen de ringbanen op de dag zelf en verkeer dat toch werd
doorgelaten bij de afzetposten. De suggestie om als compensatie heel Tilburg af te sluiten in plaats
van alleen de binnenstad is ook meerdere malen voorbij gekomen.
1.4 Onderzoek burgerpanel
Voorafgaand aan de Autovrije Zondag en nogmaals na de Autovrije Zondag is het burgerpanel van de
gemeente Tilburg bevraagd. In dit onderzoek wordt naar mening, doelstelling en gedragsverandering
gekeken. De resultaten zijn nog niet bekend.
1.5 Conclusies en aanbevelingen burgercontacten
De digitale ingang werkte goed. Omdat het landelijke initiatief onder de naam ´Autoloze zondag´
bekend is en in Tilburg is gekozen voor ´Autovrije Zondag' is het verstandig om te zorgen dat
informatie over de Autovrije Zondag ook boven komt als er op 'autoloze' gezocht wordt. Autoloze
Zondag gaan hanteren in plaats van Autovrije Zondag is natuurlijk ook een optie.
Over de telefonische contacten en de inzet van callcenter en meldkamer kan gezegd worden dat ze
een essentiële toevoeging zijn voor een dag als de Autovrije Zondag die toch vaak veel vragen
oproept. Er moet vooraf echter een betere impact-analyse plaatsvinden en er moeten (meer
uitgebreide) draaiboeken opgesteld worden. Apart aandachtspunt is daarbij de klachtencoördinatie,
die beter gefaciliteerd moet worden. Het is de moeite waard om uit te zoeken of klachtenafhandeling
een eigen ingang verdient (bv. een klachtennummer.?).
Dit laatste geldt ook voor de afhandeling van schriftelijke klachten. Waar mogelijk moet in de
contacten meegenomen worden wat men mag verwachten van de afhandeling en dat hun klacht
mogelijk pas na de dag beantwoord kan worden. Het informeren van externe organisatoren over ´hoe
om te gaan met klachten´ lijkt zinvol, aangezien zij ook vaak worden aangesproken door inwoners.
Tenslotte is onze ervaring dat klachten niet helemaal voorkomen kunnen worden. Een aantal klagers
ervaart een afwijzing van het verzoek om met de auto in het gebied te kunnen rijden als een inbreuk
op het "recht op autogebruik".

2. Gemeentelijke maatregelen
2.1 Organisatie en coördinatie
Over het algemeen kan gesteld worden dat de samenwerking intern goed is verlopen en de contacten
en afspraken met derden als mede-organisator positief ervaren zijn. Als er net iets meer aandacht is
voor vroegtijdig van informatie voorzien over taakverdeling en rol voorafgaand aan de Autovrije
Zondag is de verwachting dat ook de laatste afstemmingsproblemen opgelost worden. Op de dag zelf
is in informatie en voorzieningen nog wel wat verbetering mogelijk. De dienst/afdeling die de
projectleider moet leveren voor toekomstige Autovrije Zondagen moet duidelijk verankerd worden in
de organisatie, met een duidelijke taakverdeling en verantwoordelijkheden. Nu heeft organisatie en
afstemming meer uren gekost dan van tevoren ingeschat.
2.2. Verkeersbesluit
Het nemen van het verkeersbesluit was, in navolging van de Autovrije Zondag in 2007, niet geheel
nieuw meer en is zonder problemen tot stand gekomen. Wel zijn er dit jaar een aantal vragen ontstaan
die nader onderzocht moeten worden. Het betreft hier vragen met betrekking tot de procedure
rondom het aanvragen van ontheffingen en bezwaren op het verkeersbesluit. Andere vragen die
beantwoord moeten worden zijn bijv.: zijn de reeds verleende ´gewone´ ontheffingen geldig; regelt
het verkeersbesluit dat dit niet het geval is; mogen taxi´s met een gesloten verklaring altijd en overal
langs; kan de snelheid geregeld worden in het verkeersbesluit? Er was onder verkeersregelaars
onduidelijkheid of motoren, brommers, e.d. ook onder het ´autoloos´ vallen en wellicht kan bekeken
worden of er ook iets voor bv. brommers geregeld kan worden.
Er is één bezwaarschrift binnengekomen gericht tegen het verkeersbesluit. Dit bezwaarschrift is
afgehandeld via de Andere Aanpak. Momenteel is er nog een aansprakelijkstelling van een exploitant
van een tankstation in behandeling. De exploitant stelt inkomsten te zijn misgelopen als gevolg van
de autovrije zondag.
2.3 Afsluiting en bebording
Er was een intern afstemmingsprobleem over het moment van afsluiting van het gebied. De bedoeling
was dat de afzettingen grotendeel geplaatst werden, maar dat de straten zelf open bleven totdat de
verkeersregelaars ter plaatse kwamen. Dan zouden de verkeersregelaars de laatste hekken plaatsen.
Deze verkeersregelaars zijn conform plan tussen 11.00 en 12.00 ter plaatse gebracht. Echter, in
praktijk werden een aantal afzettingen volledig uitgevoerd voordat de verkeersregelaars ter plaatse
waren. In andere gevallen was de afsluiting nog wel open, maar hebben derden (omwonenden?) om
11.00 uur de hekken geplaatst. Hierdoor ontstond er een erg hectisch eerste uur. Voorbeeld: OVbussen
en auto's kwamen voor afzettingen stil te staan waardoor lokaal een warboel ontstond. Met de
komst van de verkeersregelaars werd dit opgelost.
Er werden nog enkele gaten in de afzetting ontdekt. Om van sommige van deze gebruik te kunnen
maken moest je echter wel goed bekend zijn in dat gebied.
De op- en afbouw van de wielerronde is zonder problemen verlopen, wel moet er kritisch gekeken
worden naar de afzetting omdat zich nog steeds verkeer op het parcours begaf.
Er zijn opmerkingen gemaakt dat voor taxi´s binnen het afgezette gebied niet goed zichtbaar was
waar zich de activiteiten/evenementen bevonden, zoals bijv. de wielerronde.
Volgens Brink Verkeer, die de verkeersregelaars leverde, was de afsluiting van het gebied in grote
lijnen goed, zeker gezien het grote aantal posten. Voor enkele posten kunnen zij verbeterpunten
aandragen. Van alle posten op 21 september waren de meeste vrij eenvoudig van aard, een vijftal
posten werd als zwaarder ervaren.
Op enkele locaties langs de ringbaan flink wat parkeeroverlast. Mensen parkeerden hun auto in het
groen, of veroorzaakten opstoppingen door ongelukkig parkeren van hun auto.

2.4 Verkeersregelaars, beveiliging en politie
Algemeen
Het instrueren van de verkeersregelaars en transport naar de afzettingslocaties bleek langer dan het
geplande half uur in beslag te nemen (van 10.30 - 11.00 uur). Dit was onvoorzien, de mensen waren
nu tussen 11.15 en 11.30 uur bij de afzettingen. Struikelblok voor de verkeersregelaars was dat zij
vaak niet bekend waren met de lokale verkeerssituatie (waar mensen wel kunnen parkeren in de buurt,
hoe toch van A naar B, etc.). Omdat dit vooraf bekend was, is op beide doorlaatposten de gehele dag
een medewerker vanuit de afdeling Stadstoezicht van de gemeente Tilburg aanwezig geweest.
Wanneer de verkeersregelaars iemand toestemming hadden gegeven om het gebied in te rijden, werd
door de medewerker van STZ de ontheffing uitgeschreven en de kortste route uitgelegd. Tevens werd
gewezen op de bijzondere verkeerssituatie binnen het gebied en is de aangepaste snelheid
aangegeven. Er zijn signalen dat mensen alsnog makkelijk werden doorgelaten op sommige
afzettingsposten.
In Stadskantoor 1 was een centrale post ingericht. Er werd dankbaar en goed gebruik gemaakt van de
geleverde tekeningen en het bestek van het gebied. Vanuit deze centrale post is er ook een constant
contact geweest met de diverse afsluitingslocaties en mensen ter plekke.
Ervaring verkeersregelaars
In grote lijnen is Brink Verkeer, die de verkeersregelaars leverde, positief over de gehele autovrije
zondag en over de samenwerking met de gemeente. Zeker gezien de omvang van het gebied, de lengte
van de dag en in vergelijking met andere steden. Er zijn positieve reacties vanuit de buurtbewoners
binnen het autovrije gebied bij de verkeersregelaars geventileerd. Brink Verkeer heeft de politie-inzet
als minder positief ervaren. De verkeersregelaars van die dag hebben het gevoel geuit dat zij geen
steun ondervonden van de politie en dat het geen zin had om kentekens van doorrijders te noteren en
door te geven, aangezien politie niet of onvoldoende aanwezig was. Het management van Brink heeft
aangegeven dat zij er van overtuigd zijn dat wanneer politie beter zichtbaar aanwezig was geweest bij
met name de afzettingen het aantal incidenten nog minder geweest zou zijn.
Ervaring politie
De politie heeft 8 agenten ingezet. Zij hebben bij afzettingen gecontroleerd en bemiddeld tussen
verkeersregelaars en inwoners. De politieagenten hebben zich niet aan het begin van de dag gemeld
bij de organisatie, waardoor onderlinge communicatie nauwelijks van de grond kwam. Bovendien
waren er in enkele gevallen afstemmingsproblemen over het al dan niet handelend optreden van de
politie. Dit verdient volgend jaar zeker de aandacht. Doordat zich alsnog veel verkeer op het parcours
van de wielerronde begaf hebben de agenten ter plaatse niet hun hele gebied kunnen patrouilleren,
omdat alle tijd en aandacht naar het vrij houden van het parcours ging.
2.5 Taxi´s, openbaar vervoer en overige vervoersmiddelen
In tegenstelling tot vorig jaar waren de reguliere busdiensten niet gratis. De regie hiervan ligt bij de
Provincie. Wel was er sprake van de normale aangepaste tarieven: € 1,- retour i.v.m. koopzondag en
€ 0,30 voor een ouderenticket. Toch bestond bij mensen de indruk dat het busvervoer op 21
september gratis zou zijn en buschauffeurs zijn hier dan ook erg vaak op aangesproken. Ondanks de
gratis Parkeren & Reizen vanaf het tijdelijke transferium in Stappegoor en gratis treinvervoer vanaf
Tilburg Reeshof en Tilburg West was er volgens Veolia geen daling in het aantal busreizigers op deze
zondag in vergelijking met andere koopzondagen.
Vanaf het tijdelijk transferium in Stappegoor reden twee bussen van SABEH tours met een capaciteit
van ongeveer 45 personen. Dit vervoer was gratis en hier is dankbaar gebruik van gemaakt, het
transferium werd goed gebruikt. In de piek van vijf tot half zes stond er een kleine rij mensen, die
ongeveer 10 minuten op de tweede bus moesten wachten.
De gratis treinkaartjes van station Reeshof en station Tilburg West naar het centraal station was een
succes, ondanks dat veel mensen niet op de hoogte waren van deze actie: op station Reeshof zijn 900
kaartjes gebruikt en op Tilburg West 300 kaartjes. In totaal waren 2000 kaartjes beschikbaar.
Ondanks dat de taxibedrijven vooraf geïnformeerd zijn over het aanpassen van hun snelheid op de
Autovrije Zondag is toch meerdere malen geregistreerd dat er door taxi´s erg hard gereden werd op
de wegen binnen het afgezette gebied. Vraag is of dit in alle gevallen ook zo was, omdat één rijdende
auto op een verder lege straat ook een andere beleving geeft.
Er waren veel mensen op fiets in de binnenstad. Hierdoor was er te weinig fietsenstalling, het Pieter
Vreedeplein stond bijvoorbeeld vol fietsen.
2.6 Conclusies en aanbevelingen
Op het gebied van voorbereiding, faciliteiten en maatregelen is de Autovrije Zondag 2008 over het
algemeen goed verlopen, op de daadwerkelijke start van de dag om 11.00 uur na. Op het gebied van
samenwerking tussen verkeersregelaars, beveiliging en politie is er nog het een en ander voor
verbetering vatbaar.
De negatieve reacties hebben in dit deel van de evaluatie veelal door hun felheid en dreiging de
overhand, maar er waren ook bewoners die eigenhandig hun straat om 11.00 uur afgezet hebben,
evenals dat er ook positieve reacties bij de verkeersregelaars terecht zijn gekomen. Een reactie in de
evaluatie met een directe betrokken ambtenaar geeft de kern goed weer:
"In grote lijnen vind ik de Autovrije Zondag zeer positief verlopen. Het beeld wordt negatief gekleurd
door de negatieve reacties van de burgers bij de afzettingen, die wat mij betreft allemaal op het zelfde
neer komen: namelijk dat men vindt dat de gemeente zich maar aan dient te passen aan de belangen
van het individu. Tevens is bij mij het beeld ontstaan dat de burger daarbij van mening is dat
vergaande middelen geoorloofd zijn om hun zin door te drijven. Denk daarbij aan het eigenhandig
verplaatsen van afzettingen, het doorrijden na gegeven stoptekens, het over het gras en fietspaden
binnenrijden van het afgesloten gebied, het uitschelden, verbaal en fysiek bedreigen, daadwerkelijk
mishandelen/aanrijden van verkeersregelaars. Wat mij is opgevallen dat dit gedrag ook vertoond wordt
door ogenschijnlijk keurige burgers zoals huisvaders, ondernemers, etc. "
Hieronder gaan we nog iets verder in op de in dit hoofdstuk genoemde aspecten.
Verkeersbesluit
Aanbeveling is om opnieuw na te gaan of het verkeersbesluit aangescherpt kan worden, of uitbreiding
naar andere categorieën wenselijk is en of een snelheidsbeperking wenselijk, mogelijk en zinvol is.
Ook moet de status van het besluit ten opzichte van bestaande ontheffingen duidelijk worden, of er
moet onderzocht worden of er een voorbehoud voor bepaalde evenementen in de reguliere
ontheffingen wordt opgenomen. Het vermelden van een maximum snelheid in de ontheffingen die
voor die dag verleend worden is ook een optie. Het opnemen van uitzonderingscategorieën moeten we
zo houden. Ten slotte is het ook verstandig de procedures rondom het in behandeling nemen van
ontheffingaanvragen en bezwaren goed na te lopen en duidelijk vast te leggen.
Afsluiting en bebording
Aanbeveling is om opnieuw na te gaan hoe er wordt omgegaan met verkeer binnen het afzetgebied:
wordt hier op gecontroleerd en door wie? Nu is er nog veel (hard rijdend) autoverkeer waargenomen.
De communicatie met verschillende groepen Tilburgers verdient extra aandacht. Het kan raadzaam
zijn om specifieke communicatie per doelgroep te realiseren. Het aanscherpen van de afzettingen is
mogelijk, maar vaak moet je het gebied goed kennen om van deze ´gaten´ gebruik te kunnen maken.
Er moet nog kritischer gekeken worden naar wie op welke posten doormogen ( o.a. taxi´s , en
invaliden), want het aantal verkeersbewegingen moet zo veel mogelijk vanuit de doorlaatposten
plaatsvinden. De indruk dat verkeer eenvoudig werd doorgelaten bij posten kan te wijten zijn aan de
instructie die de verkeersregelaars mee hebben gekregen (laat geen gevaarlijke situaties ontstaan en
noteer de kentekens van doorrijders). Maar dit verdient voor de volgende keer zeker de aandacht
tijdens de instructies vooraf, maar ook een vinger aan de pols op de dag zelf.
Er moet ten slotte ook vast komen te staan hoe er met fout parkeren om wordt gegaan (zoals parkeren
in het groen) en of er alternatieven te bedenken zijn (bv. verkeersregelaars die doorverwijzen naar
parkeerplaatsen in de buurt en parkeren langs de ringbaan ontmoedigen).
Verkeersregelaars, beveiliging en politie
Aanbevolen wordt om voor de briefing meer tijd vrij te maken en bepaalde onderdelen uitgebreider te
bespreken: kritisch kijken naar de afzettingen, hoe gaan we om met verkeer binnen de ringbanen/
autovrije gebied (ook taxi´s, invaliden, etc.), hoe gaan we om met doorlaatposten en verkeer wat
gemeente Tilburg toegang heeft? Ook de politie wordt uitgenodigd voor de briefing, om afstemming op voorhand goed
te krijgen.
Er is vanuit de politie volgend jaar een leidinggevende aanwezig en agenten melden zich ´s ochtends
bij de organisatie. Daarnaast worden bereikbaarheidsgegevens uitgewisseld.
Betere zichtbaarheid en onderscheid van verkeersregelaars, beveiligingmedewerkers en politie is erg
belangrijk. Beveiligers dienen voorzien te zijn van een wettelijk voorgeschreven V-teken welke
duidelijk zichtbaar is en op de voorgeschreven plaats op de buitenste uniformlaag aanwezig dient te
zijn. Hieraan ontleent de beveiliger zijn (wettelijke) herkenbaarheid en werd dit jaar door alle
beveiligers ook gedragen, maar mogelijk is dit onderscheid/herkenbaarheid niet duidelijk genoeg op
een dag als de Autovrije Zondag.
Alle verkeersregelaars of beveiligingsmedewerkers moeten voorzien zijn van de juiste kleding en er
moet opnieuw een afweging gemaakt worden of verkeersregelaars de lokale situatie moeten kennen.
Hierbij moet opgemerkt worden dat de gemeente voor Autovrije Zondag 2008 tevreden was over het
optreden van Brink Verkeer, die de verkeersregelaars geleverd heeft, en Brink Verkeer ook tevreden
was over de samenwerking met de gemeente en de organisatie van de dag. Het plaatsen van
stadstoezichthouders bij de doorlaatposten en de nauwkeurige tekeningen van het gebied in het
stadskantoor zijn hierbij erg waardevolle toevoegingen. Misschien kunnen er kleine
stadsplattegronden uitgedeeld worden bij de overige afzetposten.
In sommige steden, zoals in Groningen en Amsterdam, is een Officier van Justitie van dienst direct
benaderbaar, waardoor de slagkracht van handhaving door de politie sterk vergroot zou kunnen
worden. Dit is ook voor Tilburg het overwegen waard.
De politie verwacht agressie en onbegrip te verkleinen door het aanpassen van de eindtijd (17.00 uur
i.p.v. 19.00 uur) en het verkleinen van het gebied. Dit laatste zou ook leiden tot een beter toezicht,
omdat het huidige gebied te groot is gebleken voor acht surveillanten.
Een slotopmerking verdient toilet- en slecht weervoorzieningen voor de verkeersregelaars en
duidelijkheid over wel of geen lunch.
Taxi´s, openbaar vervoer en overige vervoersmiddelen
Punt van zorg is de bijdrage van de Provincie aan de Autovrije Zondag in de vorm van gratis
busvervoer. Het is aan mensen moeilijk uit te leggen dat het één wel gratis is en het ander niet, maar
ook voor het succes van bewustwording rondom het OV en als compensatie voor het rijverbod met
eigen vervoer is gratis openbaar vervoer wel essentieel. De reguliere busdiensten hebben hier
uiteraard een erg grote rol in.
Een punt van aandacht is het transferium in Stappegoor. Het is nog niet duidelijk of het huidige aantal
parkeerplaatsen beschikbaar blijft. Ook zal er in 2009 wellicht sprake zijn van betaald parkeren.
Voor de taxi´s kan het een optie zijn om slechts gematigd toestemming te verlenen aan taxivoertuigen
Of er kunnen alternatieve vervoermiddelen ingezet worden, zoals bijvoorbeeld elektrische tuktuk´s of
Segways. Dit moet wel in goed overleg met de taxibranche gebeuren en met het oog op veiligheid en
oneerlijke concurrentie zal dit onderwerp wat nader bestudeerd moeten worden.
Harder rijden van de taxi´s (en ander verkeer) dan 30 km/uur is in een groot gebied binnen de
ringbanen moeilijk te handhaven. In een kleiner gebied zijn eenvoudiger ´30 km zones´ in te stellen
die te handhaven zijn. Afdwingen van de rijsnelheid is alleen mogelijk als dit ook in het
verkeersbesluit of ontheffing opgenomen wordt. Het rijgedrag van de taxi´s moet in het taxioverleg
nogmaals apart onder gebracht worden.
Een suggestie om het tekort aan fietsenstalling op te lossen is om de parkeergarage(s) in de
binnenstad in te richten als fietsenstalling.
Ten slotte moet met evenementhouders het aanvragen van ontheffingen beter afgestemd worden.
Organisatie
Voor wat betreft de uitvoering van de Autovrije Zondag kan dit een plaats krijgen bij de afdeling
Evenementen van de Servicedienst. Voor dit projectleiderschap moet een 300 uur gereserveerd
worden, voor de backoffice (klachtenafhandeling e.d.) nog eens 100 uur. Voor beleidsmatige
toevoegingen en wijzigingen moet ongeveer 50 uur gereserveerd worden (zeker wanneer meer
ingestoken wordt op de promotie van schoon vervoer). Vanuit Beleidsontwikkeling, afdeling Ruimte
en Economie kan het budget overgeheveld worden, of uren beschikbaar worden gesteld voor de
projectleider.


3. Evenementen
3.1 Algemeen
De evenementen zijn nodig voor de Autovrije Zondag en de Autovrije Zondag is nodig voor de
evenementen. Ze zijn duidelijk van meerwaarde voor elkaar. De combinatie van evenementen en
Autovrije Zondag moeten we dan ook zeker zo houden.
Kritische noot daarbij is dat de binnenstadbewoners sinds twee jaar geconfronteerd worden met 3
grote wegafsluitingen binnen één maand, te weten: 24 augustus T-parade, 7 september Tilburg ten
Miles en op 21 september de autovrije dag. Naast de loopevenementen zijn er ook nog andere
evenementen waarvoor een deel of zelfs de gehele cityring wordt afgesloten zoals de
carnavalsoptocht, de intocht van Sint Nicolaas, het festival van het levenslied en natuurlijk de kermis.
De hoeveelheid evenementen gaat ten koste van de bereikbaarheid van de stad en de tolerantie van
binnenstadbewoners.
3.2 Cultuurfestival ZXZW
De combinatie van het cultuurfestival van ZXZW met de Autovrije Zondag 2008 is een succes. Door
zowel ZXZW als de relevante geëvalueerde ambtenaren is de wens uitgesproken deze samenwerking
vooral ook te houden naar de toekomst. ZXZW ziet de combinatie met autovrij ook als een verrijking
van haar eigen activiteiten. Juist de Autovrije Zondag heeft het festival tot een breder toegankelijk en
laagdrempelig cultuurevenement gemaakt, waar nu zelfs ouders met kinderen eenvoudig aan deel
konden nemen.
Er was een rumoerige start met alle aandacht in de politiek. Dit heeft wel geleid tot vroege publiciteit
voor ZXZW en samenwerking met de gemeente. Er is een gezamenlijk plan van aanpak opgesteld en de
combinatie met Autovrije Zondag maakte de weg vrij voor nieuwe perspectieven en uiteindelijk vier
extra formules: het duurzaamheidsplein, de stoepkrijtwedstrijd, de rolschaatsdisco en de Muzetuin.
Daarnaast was er extra duurzame aankleding in bijv. de vorm van riksja´s.
De dag was nu voor een groot deel een succes door het mooie weer, maar ZXZW had ook een
achtervang bij slecht weer. Zo was voor de stoepkrijtwedstrijd en de rolschaatsdisco eventueel een
overdekte locatie beschikbaar. Een overdekte Muzetuin behoorde ook tot de mogelijkheden, maar was
vanwege budgettaire redenen al in een eerder stadium geschrapt.
ZXZW als deelorganisator
Het proces verliep op politiek niveau wat lastig. Op werkniveau verliep de samenwerking goed,
ondanks dat de ambitie en (financiële) middelen niet overeen kwamen. Hier is dan ook flink in
geschrapt. Er rustte een flinke tijdsdruk op ZXZW, omdat zij in een vrij laat stadium betrokken
werden. Door de tijdsdruk was ZXZW niet in staat om eigen fondsenwerving op gang te brengen,
omdat dit een proces van maanden is.
De tijd was eveneens te kort om een goed draaiboek te maken, dit maakte dat ZXZW met coördinatie
naar andere partijen niet altijd leidend was. De communicatie naar deze partijen heeft meer tijd in
beslag genomen dan gepland, enerzijds door het verschil in eigen belang en gezamenlijk belang van
deze partijen en anderzijds de onderlinge cultuurverschillen in werkhouding en professionaliteit.
Bovendien kwam in de beginfase door de tijdsdruk de status van de trekkersrol van ZXZW niet altijd
even duidelijk naar voren.
Er ontstond soms een spagaat tussen aan de ene kant de eisen die ZXZW aan de kwaliteit van hun
eigen evenementen stellen en aan de andere kant de kans dat de kwaliteit van de evenementen van
andere partijen minder zou zijn en afbreuk zou doen aan het imago van ZXZW. Voor de buitenwereld
was het immers allemaal onder de vlag van ZXZW.
Bewustzijnsplein
Het bewustzijnsplein is als erg mager ervaren voor wat betreft de bewustwording rondom
duurzaamheid. Het doel van dit plein kwam niet duidelijk over bij het publiek. Stichting duurzaam
Tilburg had graag een grotere rol gespeeld bij de inrichting van dit plein. In verband met menskracht
en budget is er bewust voor gekozen om eigen (gemeentelijke) projecten niet te promoten. Er zijn wel
faciliteiten op het bewustzijnsplein neergezet, zoals een ´het nieuwe rijden´-simulator en een
meetbus voor luchtkwaliteit vanuit de Provincie en de Groene Garage op het transferium, maar deze
activiteiten hadden nog verder uitgewerkt kunnen worden.

3.3 Wielerronde
De wielerronde was eveneens een succes. De deelnemers, bezoekers en buurtbewoners waren
enthousiast. De organisatie zelf is tevreden over het mooie, snelle en goed te rijden parcours. In het
voortraject zijn nog enkele zaken voor verbetering vatbaar, zoals afstemming met de gemeente wie
nou waar over communiceert en een verbetering van de afzetting van het parcours. Buurtbewoners
waar het parcours door de straat loopt moeten extra en ruim van tevoren geïnformeerd worden. Nu
was niet helemaal duidelijk wie verantwoordelijk was voor deze communicatie, waardoor er pas een
week voor de 21e een bewonersbrief vanuit Pijnenburg is uitgegaan. Het was onvoorzien dat er op een
autovrije dag toch nog met name taxi´s en heel erg veel gewone fietsers waren. De fietsers dachten
vaak dat door de autovrije dag de normale verkeersregels niet meer golden en fietsten midden op
straat en over het parcours (de afzetting voorbij). Hieruit concludeert de organisatie dat zij op enkele
plaatsen verkeersregelaars op het parcours mistte. De verkeersregelaars die zij geregeld hadden,
hadden in veel gevallen onvoldoende overwicht. Meer politieondersteuning is daarbij ook welkom.
De organisatie heeft last gehad van het hectische eerste uur: de eerste kinderronde zou om half 12
starten (zie voor meer informatie het hoofdstuk Gemeentelijke Maatregelen, Afsluiting en bebording).
3.4 Koopzondag/centrum
De Horeca in de binnenstad is tevreden over de dag en heeft mede door het goede weer goed
gedraaid.
Voor de winkeliers was het ook een succesvolle dag, naar maatstaven van een gemiddelde
koopzondag. De ingangstijd van de Autovrije Zondag is wat ongelukkig voor deze groep, omdat
winkels pas om 12 uur open gaan op zondagen en het personeel ongemak ondervindt om bij hun werk
te komen. Dit heeft echter niet voor problemen gezorgd. Over het algemeen vinden
winkeliers(verenigingen) het jammer dat er in de media een negatieve discussie is ontstaan over het
wel of niet houden van een extra koopzondag. Dit is voor een groot deel te wijden aan afstemming en
communicatie in de eigen gelederen. De activiteiten generen loop naar de winkels en andersom,
daarom is een goede verdeling van activiteiten over de binnenstad erg belangrijk.
Er is enkele keren gevraagd waarom het wenselijk is om meer verkeer naar het centrum te trekken
door de combinatie met de koopzondag als je juist wilt dat mensen de auto laten staan. Het draagt in
ieder geval bij aan de bewustwording van het autogebruik, dat alle consumenten die normaal met de
auto komen over alternatief verkeer moesten nadenken. Bij de winkeliers zijn voor zover bekend geen
klachten binnengekomen van consumenten, die het vervelend vinden dat ze niet met de auto naar de
binnenstad konden rijden.
3.5 Cluster bewoners Binnenstad
De voorzitter van het cluster Bewoners Binnenstad heeft aangegeven dat de Autovrije Zondag redelijk
ongemerkt voorbij is gegaan voor binnenstadbewoners. Ook de koopzondag heeft niet voor problemen
gezorgd. Wel is opgevallen dat er nog veel autobewegingen waren binnen de ring en er zelfs
geparkeerd werd in het groen. De vraag was wel waarom het alleen de binnenstad moet betreffen en
of er niet ook jaarlijks andere locaties voor gekozen kunnen worden, zoals bv. Blaak of Reeshof. Er is
het uitdrukkelijke verzoek neergelegd dat als de Autovrije Zondag als evenement blijft het ook als een
evenement volgens de evenementennota te behandelen. Vanuit de bewoners wordt er ook graag
meegedacht over de binnenstadactiviteiten voor volgend jaar en er is gebleken dat er onduidelijkheid
was over het Verrijk je wijk (en stad) budget.
3.6 Conclusies en aanbevelingen
Het nader bekijken van een combinatie van de autovrije dag met een ander evenement waar deze
afsluitingen al voor gerealiseerd wordt is de moeite van het onderzoeken waard. Combinatie zal niet
eenvoudig zijn, omdat veel van deze evenementen internationale allure hebben en data al ver van
tevoren vaststaan. Zo is bijvoorbeeld de Tilburg Ten Miles gebonden aan een landelijke kalender, de
autovrije dag landelijk altijd op de derde zondag van september is en ZXZW al sinds enige jaren in de
derde week van september is. Er zijn natuurlijk ook andere scenario's te bedenken zoals het
verplaatsen van de T-parade naar een andere maand (alhoewel dat ook een moeilijke opgave is- gezien
de volle evenementenkalender). Combinatie heeft niet tot gevolg dat er minder inzet van politie,
verkeersregelaars en andere betrokkenen is, maar het concentreren op één dag heeft wel voor de
bereikbaarheid van de stad en de tolerantie van binnenstadsbewoners grote waarde.
Inmiddels is er met de organisatie van Tilburg Ten Miles een oriënterend gesprek gevoerd. Voor de
jaren 2009 en 2010 lijkt samenwerking Ten Miles en Autovrije Zondag niet mogelijk. Vanaf 2011 is
deze samenwerking misschien wel mogelijk. Dit zal later opnieuw besproken worden.
ZXZW heeft een positieve ervaring opgedaan met het samenwerken met verschillende bedrijfsculturen
en toch visies en resultaten met elkaar te matchen. Deze ervaring maakt dat zij bij een volgende
samenwerking beter kunnen coördineren en overzien, door o.a. heldere eisen in te brengen, duidelijke
randvoorwaarden te stellen en vooraf betere voorwaarden te bepalen. Zij zijn er dan ook van
overtuigd dat volgend jaar nog beter zal verlopen.
Voor ZXZW zou de meest ideale situatie zijn om al in november te beginnen met de organisatie voor
de activiteiten tijdens de Autovrije Zondag 2009. Dit voor extra fondswerving, waar dit jaar gezien de
tijdsdruk geen ruimte meer voor was. Fondswerving is over het algemeen een erg tijdrovend en
langdurig proces. Wanneer bijv. pas in januari gestart wordt, is pas in juni bekend of dit geld wel of
niet wordt toegekend.
Organisatie van de hele Autovrije Zondag in 2009 wijkt voor ZXZW teveel af van haar core-business,
zij zijn geen evenementenbureau en bovendien zou dit conflicteren met de doelstelling van de
stichting (sport valt bijv. al buiten cultuur). Dit zou ook ten nadele werken van de fondsenwerving,
die veelal speciaal voor cultuuractiviteiten bestemd is. De gemeente Tilburg blijft ook in 2009
verantwoordelijk voor een groot deel van de organisatie van de autovrije zondag. Eventueel kan
gekeken worden naar een evenementenbureau voor de hele organisatie van de dag. Dit laatste lijkt
budgettair niet haalbaar.
Promotie van schoon vervoer en eigen projecten rondom dit thema is toch wel een gemis op deze dag.
Zeker wanneer je het verband tussen Autovrije Zondag en een beter milieu duidelijk wilt maken. Dit
hoeft niet in alle gevallen een groots uitpakken te zijn: zo was de ´het nieuwe rijden´-simulator al
geholpen geweest met een competitie of prijsvraag voor bezoekersaantallen en een betere duiding op
het bewustzijnsplein voor de herkenbaarheid. Voor de Groene Garage was wat meer ruchtbaarheid een
voordeel geweest. Al met al hangt dit ook samen met de opmerking dat het bewustzijnsplein als
mager is ervaren. Wanneer hier beter vorm aan gegeven wordt lift de rest daar vanzelf op mee. Het is
verstandig van te voren goed duidelijk te krijgen of, en zo ja hoe, we schoon vervoer gaan promoten.
De medewerking van de provincie is belangrijk (stadsbussen, meetwagen, etc.). Ook kan aanspraak
worden gedaan op het meedenken en -werken van derde partijen rondom de organisatie van andere
activiteiten op die dag.
Voor de wielerronde moet verantwoordelijkheid voor communicatieonderdelen wat duidelijker
worden afgestemd, communicatie naar buurtbewoners aan het parcours verdien hierbij extra
aandacht.
Er moeten meer dranghekken geplaatst worden en inzet van verkeersregelaars is gewenst indien dit
mogelijk is. In de afstemming/briefing met de politie moet de wielerronde apart worden
meegenomen. Om opstartproblemen te voorkomen wordt het programma pas een uur na ingang van
de autovrije dag gestart, i.p.v. een half huur na aanvang. Ten slotte nog de belangrijke opmerking dat
het autovrije gebied tussen de ringbanen zoals dit jaar afgezet is essentieel is voor het kunnen
houden van een wielerronde.
Er moet een uitspraak komen over het wel of niet wenselijk zijn van het op de been brengen van meer
verkeer door de Autovrije Zondag te combineren met evenementen en een koopzondag.
In elk geval noteren dat autovrij ingaat om 11.00 uur en winkels pas opengaan om 12.00 uur. Dit lijkt
echter niet dringend genoeg om de aanvangstijd te wijzigen. Er vindt in elk geval binnen de eigen
gelederen een betere afstemming/communicatie plaats over de extra koopzondag en men gaat er
vanuit dat negatieve artikelen volgend jaar uit blijven. Winkeliersverenigingen worden via Stichting
Stadskern graag in een vroeg stadium betrokken bij het organiseren van evenementen, omdat dit ook
belangrijk voor hen is om bezoekers naar hun winkel te trekken. Snelle besluitvorming, het
vroegtijdig benoemen van een projectleider om vanaf begin volgend jaar al te starten met
bijeenkomsten om activiteiten e.d. goed te kunnen organiseren. Voor het optimaal benaderen van alle
ondernemers in het gebied binnen de ringbanen moet naast de SOBT ook de OFT ingelicht worden
(denk bv. aan ondernemers op de Westermarkt en Korvelseweg).
De opmerkingen van binnenstadbewoners over verkeer binnen de ring en parkeren in het groen zijn
meegenomen in hoofdstuk 2, Gemeentelijke Maatregelen. Om te voldoen aan de Evenementennota
moet de datum van de Autovrije Zondag 2009 voor 1 januari 2009 bekend zijn en mag er niet korter
dan 14 dagen voor deze dag een ander evenement zitten. Het bewoners cluster is een ideaal platform
om volgend jaar extra Verrijk je wijk of Verrijk je stad budgettair onder de aandacht te brengen van
binnenstadbewoners, om hopelijk meer activiteiten op wijkniveau te initiëren. Ook denkt deze club
via Stichting Stadskern graag mee over overige activiteiten in de Binnenstad.
Er zijn signalen dat ook de bibliotheek op het Koningsplein graag mee wil draaien met een speciaal
programma tijdens de Autovrije Zondag. Deze partij wordt graag tijdig benaderd.

4. Communicatie & media
4.1 Inhoud
Inwoners van Tilburg zijn dit jaar op uiteenlopende wijze geïnformeerd over de Autovrije Zondag.
Ingezette communicatiemiddelen zijn:
o Bewonersbrieven voor bewoners binnen het afgezette gebied
o Brief voor alle ondernemers
o Radio spot 8 FM (via thema Sport)
o Vermelding in Uit in Tilburg ladder in NRC, Volkskrant en Trouw
o Persberichten dag- en weekbladen
o Persbericht in alle wijkkranten
o Artikel in tijdschrift Netwerk voor ondernemers en Kamerkrant KvK
o Advertentie Gemeentepagina Tilburgse Koerier (2 keer: kwartpagina)
o Advertentie in Ten Miles-krant en vermelding op gemeentepagina in De T
o Advertentie in De T
o Advertentie in Brabants dagblad
o Bericht + advertentie in Stadsnieuws (via thema Sport)
o Gemeentepagina Tilburgse Koerier - herhaalde nieuwsberichten
o Advertentie in Uitloper
o Advertentie in Tillywood
o Banner op tilburg.com en artikel in digitale nieuwsbrief
o Website gemeente, Verrijk je wijk en Week van de Vooruitgang
o Posters A0 voor driehoeksborden (200 stuks)
o Posters A3 voor verspreiding door de stad onder andere in gemeentelijke parkeergarages,
stadskantoren, bibliotheken etc.(750 stuks)
o Flyer voor verspreiding in stad (5000 stuks)
o Spandoeken (4 stuks) tijdens T Parade (24 aug.) en Ten Miles (7 sept.)
o Tv-item Afzender Gemeente Tilburg
o Binnenposters
o Screens stadswinkel en Brabantwater scherm
o Busreclame
o Artikel Binnenkrant/web (intern)
Vanaf april 2008 zijn de middelen ingezet, met een hoogtepunt in september. Inzet van
communicatiemiddelen en feedback hierop is over het algemeen naar tevredenheid. Aandachtspunten
zijn de bewonersbrief die op enkele straten niet bezorgd is, leesbaarheid van de datum op A0 posters
en zichtbaarheid van de spandoeken. Bovendien valt op dat mensen gebeurtenissen zoals
verjaardagen en familie-uitjes vaak eerder dan een maand van te voren plannen, oftewel: in september
wanneer de piek in de communicatie is ligt deze datum al vaak vast.
Overige middelen
Door medeorganisatoren is er ook over de Autovrije Zondag gecommuniceerd:
o Door ZXZW op hun eigen communicatiemiddelen (zoals site, flyer en programmaboekje)
o Binnenstadondernemers met een combinatieposter Koopzondag - Autovrije Zondag
o Vermelding op de site van duurzaam Tilburg en F.E.E.S.T.
Hoewel de samenwerking met partijen buiten de gemeente prima is verlopen ging dit af en toe wel ten
koste van de eenduidigheid. Hierbij kan je denken aan het niet gebruiken van het logo van de
Autovrije Zondag en standaard teksten, maar eigen interpretaties en onduidelijke of geen vermelding
van samenwerking op communicatiemiddelen. Een aparte opmerking verdienen de evenementen van
ZXZW waarbij niet altijd duidelijk was welke gratis toegankelijk waren en welke niet.
Media
Ook de media hebben meerdere keren aandacht besteed aan de dag. Brabants Dagblad heeft tussen 19
februari 2008 en 23 september 2008 in 21 artikelen over de Tilburgse Autovrije Zondag 2008
geschreven. Maar niet alleen het Brabants Dagblad heeft hier over gepubliceerd. Aandacht was er van
Stadsnieuws, Tilburgse Koerier en Omroep Brabant, tot 3FM, Binnenlands Bestuur en de NOS.
De landelijke media besteden over het algemeen meer aandacht aan het landelijke initiatief van de
autoloze zondag, maar op enkele momenten ook specifiek aan de Autovrije Zondag in Tilburg. Een
extra opmerking verdient dat ZXZW landelijk en internationaal ook veel media vermeldingen heeft
gehad, een enkel keer in combinatie met de Autovrije Zondag.

Reacties Brabants Dagblad
De artikelen in het Brabants Dagblad nodigen de lezers uit tot discussie en dit gebeurt ook volop.
Mensen die negatief zijn over de Autovrije Zondag ervaren het niet gebruiken van de auto voor een
dag als een enorm gemis en vinden niet dat de overheid het recht heeft hen dit te ontzeggen. De meer
inhoudelijke argumenten - dit geldt voor ongeveer de helft van de negatieve reacties - betreft
uitzonderingsgevallen waarvoor geen of moeilijk ontheffing voor te krijgen was, de parkeerproblemen
en het feit dat de Binnenstad al een paar keer afgesloten is geweest voor verkeer.
De positieve reacties waren over het algemeen iets meer inhoudelijke argumenten, waarvan
bewustwording hoe afhankelijk we zijn van de auto de meest voorkomende is en de stilte die het
opleverde in de stad. Meer neutrale inhoudelijke argumenten zijn: ook het verbieden van brommers
en scooters, verontwaardiging dat er toch veel auto´s in het autovrije gebied reden, dat er te hard
werd gereden en waarom alleen een verbod in de binnenstad en niet de hele stad.
De negatieve reacties hebben een kleine meerderheid. Opmerking daarbij is dat er een kleine groep
mensen is die meerdere keren gereageerd hebben en ook bij meerdere artikelen gereageerd hebben.
De reacties en/of ontstane discussie is niet altijd aan maar één artikel gebonden: dezelfde lijst komt
ook wel eens onder een aan andere artikel voor. Een voorzichtige schatting is dat er 80 unieke reacties
zijn (hierbij is geen onderscheid gemaakt tussen positief of negatief).
Bestuur
Op 21 september waren wethouders Van den Hout, Moorman, Huijgen en Mevis aanwezig bij
activiteiten van de Autovrije Zondag op verschillende tijdstippen in het centrum. Er was voor pers en
wethouders vooraf geen duidelijk mediamoment geregisseerd. Dit maakte onderlinge coördinatie
lastig. De media wilden met name een sfeerimpressie neerzetten van de autovrije dag, en zijn niet
zozeer gericht op bestuurlijke representatie en toelichting tijdens de dag.
4.2 Conclusies en aanbevelingen
De communicatie rondom de Autovrije Zondag is naar tevredenheid verlopen. Iedereen kon goed
geïnformeerd zijn. Desalniettemin is er nog vaak te horen dat mensen niet geïnformeerd waren en er
te weinig aan communicatie gedaan is. Het is niet goed duidelijk waar dit aan ligt, zeker niet gezien
inspanningen die er gedaan zijn. Komend jaar wordt er in elk geval niet alleen in september een
bewonersbrief verspreid, maar ook al een vooraankondiging in april, zodat mensen de Autovrije
Zondag vroegtijdig op hun kalender kunnen noteren. De communicatie met verschillende groepen
Tilburgers verdient extra aandacht. Het kan raadzaam zijn om specifieke communicatie per doelgroep
te realiseren.
Communicatie door partijen buiten de gemeente heeft geen afbreuk gedaan aan bekendheid van de
Autovrije Zondag, zij hebben dit juist versterkt. Maar er kan wel beter afgestemd worden hoe er
eenduidig naar buiten gecommuniceerd wordt.
ZXZW blijft afhankelijk van ticketsales en moet daar bij het communiceren over gratis evenementen
wel enige voorzichtigheid in acht nemen. ZXZW maakt voor komend jaar een nog duidelijker
onderscheid tussen communicatie naar de stad en communicatie naar eigen publiek. Bij de
communicatie naar de stad wordt dit onderscheid duidelijker onder de aandacht gebracht.
De Autovrije Zondag genereert veel persaandacht, waarbij zowel positieve als negatieve kanten van de
dag belicht worden. De discussie die rondom deze artikelen staat is een lastige graadmeter voor het
rendement van de dag, maar meer een indicator van het soort problemen of voordelen die de mensen
bij een dergelijke dag zien en in die zin wel waardevol.
Voor het bestuur is het verstandig vooraf een betere mediastrategie vast te stellen: wie spreekt de
pers toe vanuit welke hoedanigheid, op welk moment. Omdat de media vooral uit zijn op een
sfeerimpressie is het advies om de bestuurlijke representatie te beperken tot één mediamoment.
Aanwezigheid van wethouders levert extra attentie op en wordt gewaardeerd door organisatie en
bezoekers, deelname aan activiteiten is daarom verder vrijblijvend.
Het burgerpanelonderzoek is niet onopgemerkt voorbij gegaan aan inwoners, er zijn bij de afdeling
communicatie veel positieve reacties op gekomen. Niet alleen de uitkomst van dit onderzoek is
belangrijk, maar maakt ook zichtbaar dat gemeente wel degelijk effect/resultaat van de autovrije dag
in de gaten houdt. Dus ook als communicatie-instrument naar de stad is het een waardevol
instrument.

5. Financiën
De autovrije zondag was geraamd op € 185.000,- (exclusief BTW en personeelskosten). In het
eindejaarsbericht 2007 zijn deze middelen beschikbaar gesteld via een voorstel nieuw beleid. De
oorspronkelijke begroting van € 185.000,- (exclusief BTW en personeelskosten) werd taakstellend
gehanteerd.
Op dit moment zijn niet alle rekeningen binnen. Voor zover nu is na te gaan is het budget niet
overschreden. De afwikkeling zal bij het eindejaarsbericht 2008 plaats vinden.
In onderstaande tabel is de stand van zaken gepresenteerd zoals op 24 oktober 2008 bekend is. Hierin
zijn ook al de ambtelijke personeelskosten voor communicatie en afsluiting opgenomen.
Omschrijving projectonderdeel Begroting Kosten Verschil
1. Organisatiekosten € 40.000,00 € 42.169,30 € 2.169,30-
2. Afsluiting € 80.000,00 € 71.712,66 € 8.287,34
3. Gewijzigd en gratis busvervoer € 20.000,00 € 6.959,84 € 13.040,16
4. Activiteiten € 45.000,00 € 43.547,00 € 1.453,00
Totale projectkosten € 185.000,00 € 164.388,80 € 20.611,20
Conform afspraak zal dit overzicht verder worden aangevuld, zal er subsidie worden gezocht en
zullen de resterende ambtelijke personele kosten voor het onderdeel "organisatie" worden afgerekend.