Incubate Pirate Conference
In 2010 breidde Incubate haar aandeel debat/lezingen flink uit, waardoor het meer context bood bij het kunstprogramma en hier beter in verankerd werd. Bij de keuze van de sprekers en van de partners houden wij rekening met de maatschappelijke inbedding. In 2009 kozen we Andrew Keen als centrale gast, omdat hij een perspectief van buiten de kunsten kan geven en hij een publiek van buiten de kunsten trok. In 2010 verzorgde Charles Leadbeater (o.a. adviseur van Tony Blair en auteur van We Think) de opening van de festivalweek met een lezing over sociale innovatie en de rol die kunst en cultuur in dit proces kan vervullen.

Het zwaartepunt van debat en lezingen lag echter op de Incubate Pirate Conference, 17 september in Midi Theater. De Pirate Conference was een dag waarin reflectie op piraterij, de waarde van kunst en creatie in de samenleving en het piraterijprogramma van Incubate centraal stond. Het zette de deuren open voor iedereen geïnteresseerd in de thematiek. De opzet was om het niet te hebben over downloaden of de economische positie van multinationals als platen- en filmmaatschappijen, maar om de artiest centraal te stellen. Wat vinden kunstenaars van de huidige aanpak van deze problematiek door publieke en private partijen? Welke strategieën, tactieken en interventies worden in de strijd geworpen? Hoe geven we als samenleving creativiteit en innovatie vorm? Het maakte de conferentie toegankelijk voor een zo breed mogelijke doelgroep, wat nog eens versterkt werd door de hantering van het Pay What You Want-principe en de inloop met gratis ontbijt; dit zorgde voor een open en informele sfeer doordat 90 man al voorafgaand aan het programma een praatje met elkaar aanknoopten en de onderwerpen bespraken.

Centrale gast van de Incubate Pirate Conference was Matt Mason, auteur van bestseller The Pirate’s Dilemma, die een keynote gaf over wat volgens hem de strategie is voor artiesten om om te gaan met de huidige ontwikkelingen in piraterij en de huidige vorm van auteursrecht. Het gaat er volgens Mason vooral om de concurrentie aan te gaan met de piraten; spring in op de behoefte die zij ontdekken bij de consument. Na afloop van de keynote van Matt Mason vond een paneldiscussie plaats met naast Matt Mason zelf ook DJ /rupture, Jiggy Djé, Creative Commons en Pictoright. Atze de Vrieze (3voor12) leidde het panel. Door de stellingen die eerder werden aangehaald in de keynote speech van Matt Mason, en de verschillende standpunten en achtergronden van panelleden, kwam de discussie redelijk op gang toen de leden op elkaar begonnen te reageren. Te merken was echter ook dat verdieping in een panel met vijf personen veel tijd en aandacht vraagt van zowel panel als publiek. Omdat de paneldiscussie direct volgde op de keynote, verslapte de aandacht tegen het eind enigszins. In het vervolg zou dit te verbeteren zijn door een pauze tussen de twee onderdelen, of minder panelleden.

Een ander hoogtepunt van de dag was de levendige lezing van kunstenaar Rob Scholte. Na een korte pauze zat de zaal wederom vol. Zonder enige visuele hulpmiddelen hield Scholte de aandacht van het publiek (naast visuele makers ook muzikanten, performancekunstenaars, studenten, professionals en critici) zonder enige moeite vast. Het onderdeel dat niet goed uit de verf kwam op de Pirate Conference was het gesprek tussen choreografen/dansers Xavier Le Roy en Mårten Spångberg. Enerzijds kwam dit het gebrek aan aansluiting bij het reguliere programma op Incubate: wegens gebrek aan financiering was er dit jaar geen dansprogramma. Hierdoor was het ook lastig om deze doelgroep naar de Pirate Conference te halen. Daarnaast was het gesprek tussen Xavier en Mårten veel een heel ander niveau dan de overige onderdelen, meer academischer. Het trok minder publiek omdat het voor veel mensen te abstract was, en sommigen verlieten dan ook voortijdig de zaal. Door in het vervolg te zorgen voor meer context bij een dergelijk onderdeel, kan dit voor een groot deel ondervangen worden: meer aansluiting bij de rest van het programma, een korte performance voorafgaand aan de lezing of meer visuele middelen bij de presentatie.

Bij het studentendebat (met deelnemers van Fontys IEMES, HKU Kunst & Economie en de Academie voor Popcultuur Leeuwarden) liet de jongste generatie betrokkenen bij de thematiek van piraterij horen hoe zij tegenover de huidige vorm van auteursrecht staan. Er was open inschrijving voor deelname, maar toch bleken alle deelnemers overeenkomsten in standpunten te hebben. Namelijk dat de huidige vorm van auteursrecht niet meer van deze tijd is. Het legt de kloof bloot tussen huidige wetten en de realiteit waarbinnen een nieuwe generatie op dit moment opgroeit.

Het belangrijkste effect van de conferentie was wel dat het de meest uiteenlopende doelgroepen/achtergronden bijeen bracht: “petjes en pakken”, oftewel: studenten, startende (hiphop) artiesten, professionals, critici en media waren allemaal vertegenwoordigd en reageerden op de lezingen en op elkaar, ook via de backchannel waarop mensen met Twitter deel konden nemen aan de discussie. Het zorgde voor een meer dan inspirerende uitwisseling van gegevens en standpunten. Zo twitterde Matt Mason na de lezing van Rob Scholte: “Really enjoyed listening to Rob Scholte @ #ipc10. Incredible artist and storyteller who really understands how strange copyright can be.” Tijdens het Generation Bass Forum zat de zaal vol met jonge muzikanten die zorgden voor een levendige en interactieve discussie. Zij stelden vragen over hoe om te gaan met hergebruik en distributie van muziek in combinatie met digitalisering van media. Ook Hank Shocklee, die op dat moment in de zaal stond werd hierin betrokken. Later die middag werd Hank Shocklee zelf geïnterviewd over zijn pioniersrol bij Public Enemy. Shocklee was de eerste die een plaat volledig opbouwde uit samples van slechts enkele seconden en daarmee de voorloper is van huidige smaakmakers als Girl Talk. Hierin werd duidelijk hoezeer samplen ten tijde van It Takes a Nation of Millions to Hold Us Back (1988) nog ambachtelijk werk was, iets dat de producer deed stellen dat samplen al lang weer uit is. Zie ook het verslag dat NRC Handelsblad deed van de Pirate Conference:



Een belangrijk punt voor de contextuele versterking tussen de conferentie en het kunstprogramma van Incubate was dat een groot deel van de artiesten die spraken op de conferentie op vrijdag of zaterdag live te zien waren op het festival. Ook dit zorgde voor een uitgebreider en diverser publieksbereik. Op donderdagmiddag gaven zowel Hank Shocklee als Rob Scholte een workshop op Fontys in Tilburg. Vrijdagavond draaide Hank Shocklee een opzwepende DJ set met o.a. Matt Mason in de zaal. De volgende dag liep Hank Shocklee zelf rond op het festival en liet hij zich inspireren door een jonge lichting DJ’s, die hij complimenteerde met hun sets op het festival.

In totaal waren er 231 personen aanwezig bij de Pirate Conference (inclusief sprekers en participanten). Zeker voor een eerste conferentie die Incubate organiseerde, is dit meer dan geslaagd. Het geeft de organisatie een goede basis om de komende jaren verder op te bouwen. 149 kochten hadden een kaartje voor de conferentie. Deze betaalden voor een kaartje gemiddeld € 9,10. De hoogste prijs die voor een ticket werd betaald was € 60,-. Het Pay What You Want-principe mocht op veel positieve response rekenen; we hoorden op deze dag veel discussie over de waarde van een dergelijke conferentie, wat precies was wat we hoopten te stimuleren. Ook zorgde PWYW ervoor dat de conferentie voor iedereen toegankelijk was, en het zorgde voor goodwill onder zowel studenten als zakenlieden.

Voor de marketing van de conferentie waren social media erg belangrijk. De doelgroepen we wilden bereiken maken hier immers ook gretig gebruik van. Met een interessant programma en de juiste toon kan op deze media als snel buzz ontstaan rondom een bepaald onderwerp. Bij de Pirate Conference gebeurde dit ook: mensen reflecteerde en bediscussieerde vooraf al op de onderwerpen van de conferentie en op de standpunten van sprekers. Dit zorgde ervoor dat ook de mensen die doorgaans moeilijk te bereiken zijn voor Incubate, de vrienden/kennissen van bezoekers, aangetrokken werden. Ook aan publiciteit was geen tekort voor de conferentie: De Groene Amsterdammer deed een uitgebreid interview met Matt Mason, NRC Handelsblad schreef een verslag van de dag en de Laatste Show deed een interview met Matt Mason op nationale televisie. De opnames van lezingen en panels op de Incubate Pirate Conference zijn terug te vinden op http://www.vimeo.com/incubatetilburg. Voor meer documentatie, zie http://incubate-innovation.org.